Ποια ήταν τα "απολυμαντήρια" της Καλαμαριάς και γιατί πρέπει να γίνουν τόπος μνήμης

Μία πολύ σημαντική εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 19 Ιουνίου στην Καλαμαριά, από την Επιτροπή Πρωτοβουλίας για να γίνουν τόπος μνήμης τα απολυμαντήρια της περιοχής. 

Είναι αλήθεια ότι ακόμη και για τους Θεσσαλονικείς η ιστορία των απολυμαντηρίων, όπου στη συνέχεια στήθηκε η πλαζ Αρετσού και το δημοτικό θέατρο, ανήκει στις λιγότερο φωτισμένες πτυχές της προσφυγιάς που ήρθε στον ελλαδικό χώρο από την καθ'ημάς Ανατολή. 

Οι ομιλητές της εκδήλωσης αυτής, που ήταν εκπρόσωποι οργανώσεων, πολιτευτές διαφορετικών ιδεολογικών καταβολών, ιστορικοί και κάτοικοι της περιοχής, ανέλυσαν πτυχές της εμπειρίας των απολυμαντηρίων με βάση τις ιστορικές πηγές, εξήγησαν το σκεπτικό της διεκδίκησής της ιστορικότητας του τόπου και τίμησαν για πρώτη φορά συλλογικά τη μνήμη των προσφύγων που βρήκαν εκεί τον θάνατο.

Κοινή αναφορά έγινε στην διαδικασία με την οποία υποδεχόταν το νεοελληνικό κράτος τους ανθρώπους αυτούς: Πρώτα απ'όλα, το καράβι έδενε στην Καλαμαριά, ενώ τα ρούχα τους έμπαιναν στον κλίβανο. Αυτή ήταν μία διαδικασία που στην καλύτερη περίπτωση συρρίκνωνε και στη χειρότερη έλιωνε τα ρούχα των προσφύγων, έτσι που πολλοί από αυτούς στη συνέχεια έμεναν γυμνοί ή ρακένδυτοι. Εξίσου τραυματική ήταν η διαδικασία του αναγκαστικού κουρέματος, που ειδικότερα για τις γυναίκες ήταν πράξη ατιμωτική, ενώ ακολουθούσε ένα απροσδιόριστο χρονικό διάστημα που οι άνθρωποι αυτοί στοιβάζονταν σε παραπήγματα, ενώ οι μεταδοτικές ασθένειες της εποχής και οι κακουχίες κυριολεκτικά θέριζαν. Οι ταφές ήταν συχνά ομαδικές, ενώ αναφέρθηκαν μέχρι και ταφές ημιθανών. 

Καυκάσιοι, Πόντιοι, Μικρασιάτες, Ανατολικοθρακιώτες, άτομα όλων των ηλικιών και από όλες τις περιοχές της Ανατολίας βρέθηκαν εκεί, με τραγική ειρωνία για αρκετούς από αυτούς το να επιβιώσουν από τον πόλεμο και να χαθούν στα απολυμαντήρια. 

Οι παρόντες ζήτησαν την ανέγερση ενός μνημείου αντάξιου της μνήμης όσων χάθηκαν, και την ανακήρυξη του θαλάσσιου μετώπου της Καλαμαριάς σε χώρο ιστορικής σημασίας. 

Εικοσιδύο κεριά άναψαν στην Καλαμαριά, όσες και οι χιλιάδες των προσφύγων που υπολογίζεται
 ότι ξεψύχησαν εκεί 

Ολοκαύτωμα 2018

Όταν είδα για πρώτη φορά στη ζωή μου τα ντοκουμέντα από τα κρεματόρια των στρατοπέδων συγκέντρωσης, δεν είπα "κοίτα τι κάνανε οι ναζί" αλλά "κοίτα τι μπορεί να κάνει ο άνθρωπος".

Ασφαλώς μας βολεύει σήμερα η σκέψη ότι οι Γερμανοί του Β' παγκοσμίου ήταν σαν ένα κακό πνεύμα που το κλείσαμε για πάντα στο μπουκάλι, αλλά οι νοοτροπίες και οι συμπεριφορές που γέννησαν το ολοκαύτωμα εξακολουθούν να επιζούν. Kαι νομίζω πως είναι χρήσιμο να θυμόμαστε πως οι εβραίοι δεν ήταν τα μοναδικά θύματα αυτής της γενοκτονίας, αλλά ακολούθησαν όλους αυτούς που δε χώρεσαν στα καλούπια που δημιούργησαν ορισμένα "άρια" μυαλά: οι τσιγγάνοι, οι ομοφυλόφιλοι, τα άτομα με αναπηρία, τα μέλη θρησκευτικών αιρέσεων, οι αρνητές στράτευσης (...) Όλοι αυτοί που ένα καθεστώς προτιμάει να αλέσει από το να ανεχτεί, φυσικά δεν έχουν σταθερά χαρακτηριστικά, κάτι που σημαίνει ότι ο οποιοσδήποτε από εμάς θα μπορούσε να βρίσκεται στη θέση τους. Ας μην ξεχνάμε το τρομερό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας που συνέβη από την πλευρά των νικητών και ουδέποτε δικάστηκε, τη ρίψη των ατομικών βομβών σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι, όταν εξαϋλώθηκε με μία κίνηση 250.000 κόσμου, στην πλειοψηφία τους άμαχος πληθυσμός. Ο β' παγκόσμιος πόλεμος, με τον ορυμαγδό φρικαλεοτήτων που τον συνόδευσαν, εάν απογυμνωθεί από το ιδεολογικό και γεωστρατηγικό του πλαίσιο, δεν είναι παρά η συνειδητοποίηση του ανθρώπου ότι ως είδος έχει φτάσει στο σημείο να εξαπολύσει τέτοιες καταστροφικές δυνάμεις, που μπορεί να καταστρέψει όχι μόνο τους εχθρούς του, αλλά και όλο το γύρω του περιβάλλον, τελικά αυτοκαταστρεφόμενος ανίκανος να ελέγξει το μίσος του και την ανάγκη του για κυριαρχία και επέκταση. Αυτόν τον κίνδυνο, που έκτοτε ελλοχεύει στον πλανήτη, εντόπισαν και επεσήμαναν πολλές σημαντικές προσωπικότητες του περασμένου αιώνα, με πιο γνωστό το μανιφέστο Ράσσελ-Αινστάιν κατά την κορύφωση του Ψυχρού Πολέμου.

Συνάντηση με την άλλη όχθη, Σάββατο 10 Μαίου 2014, Αίθουσα Κώστας Μόντης, Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, 18:00

"Και κάτι άλλο, φίλοι μου. Πρέπει να ξέρετεπως απλώς διεκπεραιώνουμε ξένη αλληλογραφία,τίποτα περισσότερο"

           Κώστας Μόντης

Ο Μίμης Σουλιώτης ήταν ένας από τους δασκάλους μου. Όχι από εκείνους που σε αξιολογούν και τους ξεχνάς, αλλά από εκείνους που ένα κομμάτι του εαυτού τους εξακολουθεί να ζει μέσα σου. Θα μπορούσαμε να είχαμε βρεθεί αλλού, το ακαδημαϊκό ακροατήριο ήταν η αφορμή. Ήξερε από ποίηση, ήξερε από τσίπουρο, κάπνιζε το ένα πάνω στο άλλο, έζησε το ρεμπέτικο, τίμησε τη γυναίκα. 

Η ομοφυλοφυλία ως πολιτικό και κοινωνικό δικαίωμα (με αφορμή το 1ο Thessaloniki Pride)

Μεγάλος ντόρος έχει γίνει από τους γνωστούς συντηρητικούς κύκλους της πόλης και της χώρας (βλ.Μητροπολίτες και γνωστοί πολιτευτές), για το πρώτο Φεστιβάλ Υπερηφάνειας Θεσσαλονίκης.  

Ένα κατεστημένο που κυριάρχησε για χρόνια στην περιοχή και προσπάθησε -εις μάτην- να μετατρέψει την Θεσσαλονίκη σε μία θλιβερή επαρχιακή πόλη, με τυποποιημένες επετειακές γιορτούλες που δεν αφορούν κανένα.

Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης 2010

Η διεθνής έκθεση Θεσσαλονίκης είναι, όπως και να το πάρεις, ένας θεσμός με ιστορία.

Από τις λίγες φορές που βρέθηκα Σεπτέμβρη στην πόλη, είπα να πάω γιατί σκέφτηκα πως έχω χίλιους λόγους. 

Για "πρεμιέρα" φέτος, δε μας επιφύλαξε τίποτε το ιδιαίτερο. 

Η πόλη όπως ήταν προαποφασισμένο γέμισε ένστολους που απέκλεισαν ολόκληρο το κέντρο, οι πορείες είπαν τα δικά τους και γύρισαν πίσω αναγκαστικά, ο εκτελών χρέη πρωθυπουργού έφαγε ένα σκηνοθετημένο παπούτσι (το σκηνικό από ότι φαίνεται είχε στήσει ρεπόρτερ του bbc για να στείλει ένα πιασάρικο βίντεο back home), έζησαν αυτοί καλά και εμείς χειρότερα.

Σε επίπεδο πολιτικής, ήταν μεγάλο σοκ για μένα η επικοινωνιακή στρατηγική που διάλεξε το επιτελείο του Γ. Παπανδρέου, υιοθετώντας το σλόγκαν "Ναι, γίνεται", το οποίο είναι μετάφραση του ομπαμικού "yes, we can!". Μου δείχνει ότι απευθύνεται σε ιθαγενείς με αισθητική βραζιλιάνικου σίριαλ, όπως στο παλιότερο (προεκλογικό) βίντεο με τα σηκωμένα μανίκια. Σοφό -και εδώ- το "κάθε φέτος και χειρότερα"...

Κάτι όμως κράτησα από όλο το βράδυ του Σαββάτου καθώς κάπνιζα ένα τσιγάρο απελπισίας στην περιοχή της Καμάρας.
Ήταν κοντά μου μία γυναίκα σαραντάρα και μιλούσε στον διπλανό της, τον οποίο προφανώς είχε γνωρίσει την ίδια μέρα: "Χαίρομαι πολύ που σε γνώρισα ρε συ. Είσαι πολύ τρελός για να ζήσεις και πολύ σπάνιος για να πεθάνεις"
Δεν περίμενα ότι υπάρχουν άνθρωποι που μιλάνε ακόμη έτσι. Χωρίς να θέλουν να πουλήσουν τίποτε.

Ελλάς-Τουρκία...συμπαιγνία

Είναι μερικές μέρες που η έκφραση "όλα σικέ-όλα κατς" επιβεβαιώνεται περισσότερο από ότι σε άλλες. 

Ας πούμε όταν περπατάς στους δρόμους της Θεσσαλονίκης και βλέπεις μία αφίσα σαν κι αυτή, με την ευγενική χορηγία της  εθνοσωτηρίου Νομαρχίας της πόλεως. Το artwork θυμίζει κάτι μεταξύ  Mortal Combat και εξωφύλλου των manowar, με τους δύο πολεμιστές να είναι έτοιμοι για την "μάχη των μαχών". Η οποία είναι ποιά;

Μία ρεβάνς σε "διεθνές show"... 

Μάλιστα, οι δύο "μονομάχοι" ξανασυναντήθηκαν σε αγώνα στα κατεχόμενα της Κύπρου, όπου ο Τούρκος υπερίσχυσε του Έλληνα. Τώρα είναι η ώρα να φουσκώσει λίγο και η εθνική υπερηφάνεια των συμπατριωτών μας που θα ταυτιστούν με τον δικό τους δάρτη. 

Και να ξεφουσκώσει ανάλογα το πορτοφόλι τους...

panem et circenses. Νομάρχη της καρδιάς μας, τα πάντα εν σοφία εποίησες.

Πρωτοχρονιά έχουμε, όχι πρωταπριλιά

Ένα δίκτυο μετρό μήκους 9,6 χιλιομέτρων που έχει μπει σε προϋπολογισμό από το 1976 και κατασκευάζεται το 2010, θα ήταν ντροπή για οποιαδήποτε χώρα που σέβεται τον εαυτό της.

Το δικό μας αυτί είναι γνωστό πως δεν ιδρώνει για τέτοια, και στην νοοτροπία του "κάλλιο αργά παρά ποτέ" είπαμε να το διαφημίσουμε.

Ότι θα βοηθήσει στην αποσυμφόρηση του κέντρου, ναι.

Ότι θα είναι μία αρχή που ίσως αναβαθμίσει τα πενιχρά μέσα μαζικής μεταφοράς της πόλης, ναι.

ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ, ΟΧΙ!

Δεν το λες με τίποτε. Εκτός και εάν απευθύνεσαι σε ιθαγενείς. 

Οπότε καλά θα κάνει το ΥΠΕΧΩΔΕ, το "Αττικό Μετρό" που έχει αναλάβει το έργο στην Θεσσαλονίκη (οξύμωρο; όχι για την Ελλάδα) ή όποιος άλλος σχεδίασε το κακόγουστο και εκτός πραγματικότητας αυτό πανό που βρίσκεται σε όλα τα εργοτάξια του μετρό, να κόψουν το καλαμπούρι.

Πρωτοχρονιά έχουμε, όχι πρωταπριλιά.

Νεφέλη, η θεά της φιλοξενίας

Είχε ξαναγίνει το καλοκαίρι και μου φαίνεται ότι δεν βάζουμε μυαλό και το μόνο που φοβόμαστε ως χώρα είναι μη χαλάσει η μόστρα της τουριστικής βιομηχανίας. Νεφέλη λοιπόν ονομάζεται το ξενοδοχείο και απορώ γιατί δεν το λένε ή το αφήνουν στα "ψιλά" τηλεοράσεις και εφημερίδες. Δηλαδή όταν πεθαίνουν από διαρροή μονοξειδίου του άνθρακα δύο ένοικοι ξενοδοχείου, να ξέρουμε τουλάχιστον το όνομά του. Να ξέρουμε εμείς οι πιθανοί πελάτες ποιο είναι εκείνο το κτίσμα που φιλοξενεί ανθρώπους και το οποίο δεν έχει, κατά τα φαινόμενα, πραγματοποιήσει τους ανάλογους ελέγχους έτσι ώστε να είναι ασφαλής η παραμονή πελατών. Να το ξέρουμε εμείς να προφυλαχτούμε, γιατί κατά πάσα πιθανότητα δεν θα το κλείσουν. 

Σημείωση: Το ελλαδικό ρεπορτάζ, ειδικά στον καιρό της ηλεκτρονικής ενημέρωσης, μεταφέρει τόσες ανεξακρίβωτες πληροφορίες, που είναι πιθανότερο να ενημερωθείς από ξένα δίκτυα για το τι συνέβη, παρά από τα "ντοπια". Η Ελευθεροτυπία αναφέρει δύο Έλληνες αντιπροσώπους εταιριών, η ΕΤ3 έναν Έλληνα και έναν Ελληνοϊταλό, ενώ τα ΝΕΑ για έναν Ελληνοκροάτη και έναν Έλληνα. Εάν δεν είχαμε να κάνουμε με μία τόσο μαύρη είδηση, θα φαινόταν σαν έναρξη ανεκδότου.