cyslang: Η πρώτη ιστοσελίδα για την κυπριακή αργκό είναι γεγονός

Το πόσο σημαντική είναι η ομιλούμενη λαϊκή γλώσσα, όπως και η μελέτη της σε πολλά επίπεδα, είναι κάτι για το οποίο δε νομίζω πως χρειάζεται πλέον να επιχειρηματολογήσει κανείς. Είναι μεγάλη υπόθεση για όποιον ασχολείται με αυτή, να ερευνά όχι μόνο τους λόγιους, τους "επίσημους" ή τους παλαιότερους τύπους της, αλλά και την σύγχρονη, ζωντανή πλευρά της, που δε βρίσκεται πάντα καταλογογραφημένη σε βιβλιογραφίες. 

Ενώ στην νεοελληνική κοινή υπάρχει εδώ και χρόνια το slang.gr, ένας ωκεανός διαδικτυακής γνώσης πάνω στην αργκό, δεν υπήρχε ένα αντίστοιχο εγχείρημα για την κυπριακή διάλεκτο, η οποία καθημερινά γεννάει νέους τύπους και εκφράσεις, όπως κάθε ζωντανός κώδικας επικοινωνίας. 

Το "αδερφάκι" του λοιπόν, ακούει στο όνομα cyslang και είναι ένα διαδικτυακό λεξικό που σκοπεύει να φωτίσει αυτή την σκοτεινή -μέχρι τώρα- πλευρά της γλώσσας. Εμπνευσμένο από ομάδα εργασίας του τμήματος γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. 

Για την Άννα του Γιάννη Ζελιαναίου

Πάει καιρός που έλαβα την Άννα του Γιάννη Ζελιαναίου. Ξέρετε πως πάει, αν βλέπεις το βιβλίο ως κάτι ζωντανό, χαϊδεύεις τις διαστάσεις του, μυρίζεις προσεκτικά τα χαρτιά, κολλάς κανένα πεντάλεπτο στην προμετωπίδα, κι άλλα τέτοια γραφικά. Όταν ξεκίνησα να διαβάζω, δε σταμάτησα πουθενά. Διάβασα με ενδιαφέρον μέχρι και τον κολοφώνα. Δεν ξέρετε τι βάσανο είναι αυτό για έναν άνθρωπο που σπάνια δημιουργεί αυστηρή δομή στο διάβασμά του, που μπορεί να πετάει από στίχο σε στίχο και από σελίδα σε σελίδα χωρίς να σέβεται τον κόπο του συγγραφέα.

Λοιπόν για αυτό εδώ το βιβλιαράκι, πρέπει να γράψω κάτι. Τι πέτρα έχω φάει; Πως μπορεί να υπάρχει ένα κείμενο που να πλησιάζει τόσο πολύ την εικόνα που έχεις για τον έρωτα, έτσι που διαβάζοντάς το να σου δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι αυτές οι σκέψεις ξεπηδάνε από το δικό σου κεφάλι;

Το βράδυ εκείνο ένιωθα πως είχα πυρετό. Πάλευα να το εξηγήσω λογικά. Τα κείμενά μας και οι εμπειρίες μας. Κάτι τέτοιο πρέπει να είναι. Ένας Έλληνας που τον πνίγει η Ελλάδα, ένας άνθρωπος που γράφει, κάποιο περίεργο καράβι τον βγάζει στην Κύπρο, όπου αισθάνεται απόλυτα ξένος και απόλυτα ντόπιος, δουλεύει dj πίνοντας σε μπαρ της Λευκωσίας, εκδίδει βιβλία. Πόσοι άνθρωποι πρέπει να υπάρχουν με αυτή την πορεία εκτός από μας; Θα μπορούσαμε να έχουμε βρεθεί χιλιάδες φορές, να έχουμε πει απίστευτες αλήθειες πάνω στη ζαλάδα μας την ώρα που σβήνει η τελευταία μπαλάντα κι έχουν μείνει δυο-τρεις τρεκλίζοντας από αγάπη ή απόγνωση. Κι όμως, μία φορά ήταν να βρεθούμε και εγώ έφυγα πέντε λεπτά νωρίτερα, ενώ αυτός άργησε πέντε λεπτά. Δεν είναι λογοτεχνικό καπρίτσιο αυτό που γράφω, έγινε έτσι.

Πάλι όμως στραβοπατάνε οι σκέψεις μου, όλο ξεκινάω να πω για κείμενα και λέω για ανθρώπους.

Όλη η συλλογή είναι ένα σπαρακτικό βίωμα του έρωτα, όχι απλό ημερολόγιο ενθουσιασμών και απογοητεύσεων, αλλά υπαρξιακή κατάθεση. Η Άννα είναι μία και μοναδική, και μαζί είναι όλες οι γυναίκες που αγαπήσαμε. 

Είπα λοιπόν να γράψω κάτι για την Άννα. Δεν έγραψα τίποτε. Την ξανάβαλα στο ράφι της βιβλιοθήκης. Τι να γράψω; Ότι μου άρεσε το τάδε απόσπασμα; Αυτά είναι για άλλου τύπου συλλογές. Τελικά κάτι μήνες αργότερα, ξαναπερνώντας ανάμεσα από αυτές τις γραμμές, μου ήρθε να γράψω αυτό. Μπορεί να μην έχει καμία σχέση με την Άννα, μπορεί και να έχει. 

Συνάντηση με την άλλη όχθη, Σάββατο 10 Μαίου 2014, Αίθουσα Κώστας Μόντης, Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, 18:00

"Και κάτι άλλο, φίλοι μου. Πρέπει να ξέρετεπως απλώς διεκπεραιώνουμε ξένη αλληλογραφία,τίποτα περισσότερο"

           Κώστας Μόντης

Ο Μίμης Σουλιώτης ήταν ένας από τους δασκάλους μου. Όχι από εκείνους που σε αξιολογούν και τους ξεχνάς, αλλά από εκείνους που ένα κομμάτι του εαυτού τους εξακολουθεί να ζει μέσα σου. Θα μπορούσαμε να είχαμε βρεθεί αλλού, το ακαδημαϊκό ακροατήριο ήταν η αφορμή. Ήξερε από ποίηση, ήξερε από τσίπουρο, κάπνιζε το ένα πάνω στο άλλο, έζησε το ρεμπέτικο, τίμησε τη γυναίκα. 

"Ίντα μπου θωρείς ρε καλαμαρά;" ελλαδοκυπριακά γλωσσικά ευτράπελα

"Τα όρια της γλώσσας μου είναι τα όρια του κόσμου μου"
Βίτγκενσταιν

Όταν ήρθα να ζήσω στην Κύπρο σχεδον δέκα χρόνια πριν, οι κατηγορίες ελλαδιτών που βρίσκονταν εδώ ήταν πολύ συγκεκριμένες: 

α) φαντάροι της ΕΛΔΥΚ και επαγγελματίες στρατιωτικοί
β) μερικές δεκάδες φοιτητές
γ) παντρεμένοι στην Κύπρο
δ)τυχοδιώκτες

Όπως είναι φυσικό, το όνομα που έχτισαν οι "εξ'Ελλάδος"* εδώ ήταν το χειρότερο (ειδικότης μας). Οι φαντάροι τα έφτιαχναν με Κύπριες τάζοντάς τους τον ουρανό με τα άστρα, ο οποίος σκοτείνιαζε απότομα όταν ερχόταν η επόμενη μετάθεση. Ο γαμπρός ήταν συχνά ανεπρόκοπος και ξεκοκκάλιζε την προίκα. Ο φοιτητής τα έπινε σε κάποιο μπαρ και έτρεχε πριν έρθει ο λογαριασμός και ο τυχοδιώκτης εξασφάλιζε λεφτά με χίλιους δυο απίστευτους τρόπους και κομπίνες. Οκ, χρησιμοποιώ τα στερεότυπα με το κιλό για να γίνεται ο σχετικός χαβαλές.

Τον τελευταίο καιρό, έχει γεννηθεί και μία νέα κατηγορία ελλαδίτη στην Κύπρο, ο οικονομικός μετανάστης. Όλοι αυτοί πάντως, ανεξάρτητα από τα κίνητρά τους, με το που πατούν το πόδι τους στη μεγαλόνησο, έρχονται σε επαφή με μία διάλεκτο που πολύ πιθανό είναι να μην έχουν ξανακούσει ποτέ. Στην αρχή, οι περισσότεροι την βρίσκουν ακατανόητη αλλά μετά από λίγες μέρες τριβής εξοικειώνονται με τους βασικούς τύπους και αρχίζουν να συνεννοούνται. Με λίγη προσπάθεια και από τις δύο πλευρές, η νεοελληνική κοινή και η κυπριακή διάλεκτος είναι αμοιβαία κατανοητές.

Ωστόσο, κάποιες λέξεις ή εκφράσεις συχνά δημιουργούν παρεξηγήσεις που αγγίζουν τα όρια του αστείου. Είπα λοιπόν σήμερα να ασχοληθώ με ορισμένες από αυτές:

Η πιο παράξενη 19η Μαΐου της ζωής μου

Είναι νύχτα, στο τελευταίο σπίτι πριν την νεκρή ζώνη στην παλιά Λευκωσία. Έξω από την οικία βλέπω δύο σημαίες, ελληνική και κυπριακή. Λίγο παραπέρα δύο ακόμη, μία τουρκική και μία του ψευδοκράτους. Στην κατεχόμενη πλευρά ακούγεται ένα νταούλι. Ο απόηχός του φτάνει μέσα στο σαλόνι μου από τα ανοιχτά παράθυρα. Η νύχτα είναι τόσο ήσυχη από εδώ, κι όμως ο επίμονος σταθερός ήχος του κρουστού οργάνου είναι σαν να την τραυματίζει. Απέναντι γιορτάζουν και πρόκειται για εορτή εθνική. Σαν σήμερα επιβιβάστηκε ο Μουσταφά Κεμάλ στο λιμάνι της Σαμσούντας, μιας από τις εξέχουσες πόλεις του ποντιακού χώρου, για να ξεκινήσει την αντεπίθεση του τουρκικού εθνικισμού και την παράλληλη εκδίωξη με κάθε μέσο των "ξένων" στοιχείων. Άσχετα εάν οι εν λόγω "ανεπιθύμητοι" είχαν μία ιστορική συνέχεια χιλιετηρίδων στη συγκεκριμένη περιοχή. Η βίωση της μυθικής Κολχίδας, που χάνεται στα βάθη των χρόνων και ίσως είναι συνομίλικη του ελληνικού στοιχείου, γίνεται στάχτη μέσα σε λίγες μέρες. Ένας ζωντανός οργανισμός με τη δική του κουλτούρα, διάλεκτο, συνείδηση ξεριζώνεται με τον πιο πικρό τρόπο.

Ο ρατσισμός και η ξενοφοβία δείχνουν τα δόντια τους στην Κύπρο

Η ακροδεξιά στην Κύπρο, ήταν κατά τα τελευταία χρόνια μία γραφική υπόθεση. Ομάδες μπερδεμένων πιτσιρικάδων που έγραφαν με σπρέι, παππούδες παλαίμαχοι της ΕΟΚΑ Β' και υπερσυντηρητικοί που σιγόνταραν χωρίς καμία σοβαρή οργάνωση.
Τον τελευταίο καιρό, η δραστηριοποίηση της οργάνωσης ΕΛΑΜ, η οποία παρουσιάζει όλα τα χαρακτηριστικά μίας νεοφασιστικής ομάδας δυτικού τύπου, έχει καταφέρει να συσπειρώσει τις παραπάνω ετερόκλητες ομάδες, οργανώνοντας "ομάδες κρούσης" που παρεμβαίνουν σε διάφορες περιπτώσεις επιδιώκοντας την βίαιη σύγκρουση και την πόλωση.
Η Κύπρος έχει την ιδιαιτερότητα μίας αριστεράς που εκτός από ενωμένη, είναι και κυβερνητική.
Έχει δηλαδή την ουσιαστική ευθύνη του κρατικού πολιτικού σχεδιασμού. Είναι επομένως μεγάλο το ακροατήριο εκείνων που θέλουν να εισπράξουν την οργή για τα κακώς κείμενα σε κοινωνικό επίπεδο, από αντισυστημική σκοπιά.
Όταν άρχισαν τις πορείες ενάντια στους μετανάστες στο κέντρο της Λευκωσίας, πολλοί είπαν "έλα βρε τριάντα άνθρωποι σε ένα δρόμο". Όταν χτύπησαν μετανάστη αρκετοί γύρισαν την πλάτη. Κάτι τέτοιο όμως δεν πρέπει να το επιτρέψει ξανά κανείς, ανεξάρτητα από τις πολιτικές του απόψεις.
Περιττό να πούμε ότι η αστυνομία δεν προχώρησε σε καμία σύλληψη από την πλευρά των νεοφασιστών, αν και είναι εμφανές από το βίντεο ότι περνούν δίπλα τους ανενόχλητα άτομα με κράνη που εκσφενδονίζουν καρέκλες σε παιδάκια.
Η σιωπή είναι συνενοχή.

Πήραμε το νόμπελ;

Η είδηση ότι ένας Κύπριος, ο καθηγητής του L.S.E. Χριστόφορος Πισσαρίδης, βρίσκεται ανάμεσα στους τρεις βραβευθέντες με βραβείο Νόμπελ δε θα μπορούσε να μην απασχολήσει τα Μ.Μ.Ε. σε Ελλάδα και Κύπρο. 

Τα σχόλια είναι γνωστά και θριαμβευτικά. Για τον άνθρωπο που δόξασε με το έργο του την πατρίδα του και μας "φούσκωσε" όλους από "εθνική υπερηφάνεια".

Βέβαια ελάχιστοι γνωρίζουν τον λόγο για τον οποίο κέρδισε αυτό το βραβείο, κι ακόμη λιγότεροι γνωρίζουν τη ζωή και το έργο του Alfred Nobel, ο οποίος θεμελίωσε το συγκεκριμένο βραβείο.
Ο επιστήμονας και εφευρέτης Nobel, έχει ως γνωστότερη ανακάλυψή του την δυναμίτιδα, ενώ ασχολήθηκε σε μεγάλο βαθμό με τις εκρηκτικές ύλες (αν και δεν ήταν η μοναδική του ενασχόληση).
Εξέφρασε στη διαθήκη του την επιθυμία ίδρυσης συγκεκριμένων βραβείων σε πέντε τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας: την ιατρική, την φυσική, την λογοτεχνία, και την ειρήνευση.
Τα τέσσερα πρώτα βραβεία ήταν λογικά εάν διαβάσει κανείς τον βίο και το έργο του A.Nobel. Το βραβείο ειρήνης όμως;

"Τα κίνητρα πίσω από το Νομπέλ Ειρήνης είναι (...) πιο δυσδιάκριτα. Πολλοί υπέθεσαν ότι ο Αλφρέδος θέλησε κατ'αυτόν τον τρόπο να εξιλεωθεί για την ανάπτυξη εκρηκτικών υλών" *
Όπως εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κανείς, ο Πισσαρίδης δεν πήρε Νόμπελ για καμία από τις παραπάνω κατηγορίες, αλλά βραβεύτηκε στις οικονομικές επιστήμες.
Πως κατέστη αυτό δυνατό; 
Η αλήθεια είναι ότι το Νόμπελ οικονομικών επιστημών εισήχθη 70 ολόκληρα χρόνια μετά από τον θάνατο του Α. Νόμπελ και πουθενά στην διαθήκη του δεν υπάρχει πρόνοια για τέτοιο βραβείο.
Η απόφαση αυτή είναι καθαρά πολιτική και προέκυψε από την ανάγκη επιβράβευσης ενός συγκεκριμένου οικονομικού μοντέλου, του κεφαλαιοκρατικού, που βρισκόταν σε ολομέτωπη σύγκρουση με το σοβιετικό.
Δεν είναι τυχαίο μάλιστα, ότι η Σοβιετική Ένωση είχε θεσπίσει διαφορετικά βραβεία, τα βραβεία Λένιν (ή Στάλιν όσο κυριαρχούσε ο σταλινισμός), τα οποία είχαν παραπλήσια στόχευση και χαρακτήρα.
Τα βραβεία Νόμπελ επομένως, δεν έχουν την παγκοσμιότητα και την ουδετερότητα που προπαγανδίζεται συχνότατα, αλλά είναι βραβεία με συγκεκριμένο ιδεολογικό προσανατολισμό.
Μία ματιά στη λίστα με τους βραβευθέντες θα πείσει*: οι Αμερικανοί βραβευθέντες από την ίδρυση του βραβείου φτάνουν τους... 46, ενώ όλες οι υπόλοιπες χώρες της υφηλίου έχουν λιγότερα από τα μισά!
Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η σταθερή υπερδύναμη στον αιώνα που μας πέρασε ήταν οι Η.Π.Α. και είναι λογικό να είχαν ανθρώπους που διέπρεψαν στο χώρο της επιστήμης, αλλά κανείς δε μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι η μοναδική χώρα που βγάζει οικονομολόγους!
Η πολιτική/ιδεολογική κατεύθυνση του Νόμπελ ήταν ιδιαίτερα εμφανής στον καιρό της σύγκρουσης των οικονομικών συστημάτων, δηλαδή τον Ψυχρό Πόλεμο, και είναι αξιοσημείωτο ότι μόνο ένας Σοβιετικός έχει πάρει το βραβείο σε όλη του την ιστορία,ο Λεωνίδας Καντόροβιτς, και αυτό μάλιστα το μοιράστηκε με έναν... Αμερικανό, τον Κόοπμανς!

Οι Σοβιετικοί, πάλι, είχαν δώσει το βραβείο Λένιν σε ανθρώπους πολλών διαφορετικών εθνικοτήτων***, αλλά με σαφή ιδεολογικά κριτήρια. Συχνότατα οι βραβευθέντες ήταν μέλη κομμουνιστικών κομμάτων άλλων χωρών.

Την ξεκάθαρη ιδεολογική κατεύθυνση των βραβείων Nobel επιβεβαίωσε κατά κάποιο τρόπο και ο ίδιος ο κύριος Πισσαρίδης, αφού την επομένη της βραβευσής του φιλοξενήθηκαν σε διάφορα μέσα δηλώσεις του, με τις οποίες υπεραμυνόταν των νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Ειδικότερα για την ελλαδική περίπτωση, εισηγήθηκε πώληση των ζημιογόνων δημοσίων οργανισμών σε ιδιώτες και το παράλληλο άνοιγμα της ιδιωτικής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.

Όσο για την έρευνα που του χάρισε το Nobel, αυτή βασιζόταν στο ερώτημα: "πως είναι δυνατόν να υπάρχουν κενές θέσεις εργασίας ενώ την ίδια στιγμή αυξάνεται η ανεργία", καταλήγοντας στο ότι ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό το ύψος του επιδόματος ανεργίας. Εάν μηδενίζαμε τις κοινωνικές παροχές δε θα στρέφαμε πολλούς απεγνωσμένους στην εργασία;
Οι αριθμοί θα ευημερούσαν, αλλά οι πολίτες;

Γνωρίζω ότι υπεραπλουστεύω μία πολύ σύνθετη εργασία στα οικονομικά. Γνωρίζω ότι ο δρ. Πισσαρίδης πρέπει να είναι ένας πολύ καλός επιστήμονας, με γνώσεις στο αντικείμενό του. Όπως υπάρχουν χιλιάδες άλλοι άνθρωποι με γνώσεις και έρευνα, που δεν θα βραβευτούν ποτέ γιατί οδήγησαν με το έργο τους σε έναν άλλο δρόμο.
Ας μην ξεχνάμε τον Σαρτρ ο οποίος το 1964 αρνήθηκε να παραλάβει το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας που του επενεμήθη, δηλώνοντας πως δεν ήθελε να γίνει "καθεστώς". Ουσιαστικά αρνήθηκε να βραβευθεί ως ένας "επικριτής των ολοκληρωτικών κρατών της Ανατολικής Ευρώπης". Θα το έκαναν πολλοί εάν τους έδιναν ένα Νόμπελ στα χέρια;
Τροφή για σκέψη και όχι δόγμα.

----------------------------
*Ο Αλφρέδος Νομπέλ και το βραβείο που κόντεψε να μην αθλοθετηθεί, Του Lawrence Altman αναδημοσίευση από The New York Times στην Καθημερινή 
**List of Nobel laureates in Economics, wikipedia, προσβ. 16/10
***Βραβείο Ειρήνης Λένιν, βικιπαιδεία, προσβ.16/10

Μνήμη 1974

Ανησυχούμε που αρχίσαμε να μην ανησυχούμε,
ανησυχούμε που αρχίσαμε να μη μένουμε πια άγρυπνοι τις νύχτες
Κ.Μόντης

Την έχουν χαρακτηρίσει πολλές φορές "κυπριακή τραγωδία" αλλά στις τραγωδίες έρχεται μία κάθαρση. Αυτό που έγινε στην Κύπρο το 1974 δεν μπορεί να χαρακτηριστεί παρά σαν ένας διαρκής εφιάλτης που στοιχειώνει όσους έχουν ακόμη αξιοπρέπεια και στοιχειώδη ευαισθησία.

Η λέξη εφιάλτης πιστεύω ότι είναι η πιο σωστή για την περίπτωση,που στα ελληνικά κρατάει απ'το όνομα ενός προδότη σε πολεμικό μέτωπο. 

Όπως ο Εφιάλτης έδειξε το πέρασμα και την ευάλωτη πλευρά των συμπατριωτών του, έτσι φρόντισαν διάφοροι που ορκίζονταν στην πατρίδα και στην "τιμή των όπλων", το έτος 1974, να ανοίξουν την πόρτα στον εισβολέα, να αποσύρουν την μεραρχία του ελληνικού στρατού στη νήσο, να εμπνευστούν ένα αιματηρό πραξικόπημα, να συστήσουν την προκλητική "αυτοσυγκράτηση" τη στιγμή που ο τουρκικός στρατός αποβιβαζόταν, να μην καλέσουν τις ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις της Ελλάδας στο πεδίο της μάχης που οι ίδιοι πυροδότησαν.

Γεννήθηκα σε ένα δρόμο μίας συνοικίας στη Θεσσαλονίκη, οδός Κύπρου.

Άλλα πράγματα για το νησί αυτό δεν ήξερα, ούτε τα ταραγμένα γεγονότα που οδήγησαν στην εισβολή, ούτε την μετά κατάσταση.

Ήρθα σε επαφή με αυτό το έγκλημα όταν ήμουν στο δημοτικό, διαβάζοντας ένα βιβλίο που αναφερόταν στα γεγονότα της εισβολής. Νομίζω λεγόταν "Επιστροφή στην Κερύνεια", χωρίς να θυμάμαι παραπάνω στοιχεία ούτε την υπόθεσή του. Το μόνο που θυμάμαι ήταν ότι κατά την διάρκεια της ανάγνωσής του οι εικόνες ζωντάνευαν μπροστά μου (αλήθεια, πόσο διαφορετική ήταν η διαδικασία της ανάγνωσης τότε!) , έβραζα από εκνευρισμό και δάκρυζα για τα όσα περιγράφονταν. 

Στα 17 και κάτι βρέθηκα μέσα σε ένα αεροπλάνο και πέταξα για κείνο τον τόπο. 

Εκεί είδα πολλά πράγματα που δεν είχα διαβάσει ούτε στα λογοτεχνικά αφηγήματα ούτε στο βιβλίο Ιστορίας του λυκείου. Γνώρισα τους Κυπραίους με τα καλά τους και τα στραβά τους. Είδα από κοντά τους τουρκοκύπριους και τους Τούρκους. Προσπάθησα να δω τα πράγματα όσο δυνατόν πιο μακρυά από την προπαγάνδα του κράτους που με γέννησε. 

8 χρόνια αργότερα, ξαναγύρισα στην οδό Κύπρου και μου φαίνονται όλα τόσο μακρινά. σαν να πρόκειται για την ζωή ενός άλλου. 

Όμως κάθε που ζεσταίνει το κατακαλόκαιρο αποπνικτικά, κάθε που με αφήνει ο Ιούλης δε φεύγει με τίποτε αυτός ο κόμπος στο λαιμό, κι η μνήμη του 74 με σφίγγει τανάλια.

---------------------------------------------------------

Διαβάστε επίσης: 

Ερυκίνη: 20 του Ιούλη: http://erykini.blogspot.com/2010/07/20.html

Πόντος και Αριστερά: Kύπρος ’74: Δεν Ξεχνώ (ούτε τους χουντικούς πραξικοπηματίες, ούτε τους Τούρκους εισβολείς): http://pontosandaristera.wordpress.com/2009/07/15/15-7-2009/

"Ιστορικά" Ελευθεροτυπίας: Φάκελος Κύπρου, τα απόρρητα ντοκουμέντα, Σάββατο 17 Ιουλίου

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=183073

To Iσραήλ δεν είναι μόνο. Το βοηθάει η κυβέρνησή σου

Εντελώς συνειδητά άργησα να γράψω αυτές τις μέρες το ο,τιδήποτε για τα γεγονότα ανοιχτά του Ισραήλ. Ο βασικός λόγος ήταν ότι περισσότερο θα έβριζα παρά θα επιχειρηματολογούσα, κάτι που δε νομίζω να προσέφερε πολλά πέρα από την έκφραση μιας οργής που είναι δεδομένη -θέλω να πιστεύω- για τους περισσότερους. Οι μέρες έχουν περάσει, αλλά η οργή δεν έχει καταλαγιάσει στο παραμικρό...

Με την κίνηση "Ένα καράβι για τη Γάζα" είχαμε ασχοληθεί ήδη από το Πάσχα, στο κείμενο "Οι Ναζωραίοι του τώρα". Δε νομίζω κανείς να μπορούσε να φανταστεί ότι η κατάληξη θα ήταν τόσο τραγική.

Από κει και πέρα, είναι ανώφελο να επαναλάβω αυτονόητα πράγματα, δηλαδή ότι είναι έγκλημα κατά της ανθρωπότητας το να ξεφορτώνεις κομάντο να θερίσουν κόσμο σε διεθνή ύδατα.

Οι μοναδικοί που δεν το παραδέχονται προσπαθώντας να κάνουν το άσπρο μαύρο είναι οι ισραηλινοί αξιωματούχοι. Εκείνο όμως που πιστεύω πως έχει μεγάλη αξία στο διαρκές έγκλημα της Παλαιστίνης, είναι ότι το Ισραήλ δε θα μπορούσε να κάνει όλα αυτά τα τερατουργήματα εάν δεν είχε την πλήρη κάλυψη ισχυρότατων παραγόντων της διεθνούς πολιτικής.

Οι ΗΠΑ βρίσκονται -δικαίως- στο στόχαστρο αφού δίνουν σε στρατιωτική βοήθεια μεγαλύτερο ποσό για το Ισραήλ από ότι σε όλη την αφρικανική ήπειρο.

Όμως πέρα από την δεδομένη υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, μήπως ξεχνάμε ή θέλουμε να ξεχάσουμε την βαθύτατα υποκριτική στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών που την απαρτίζουν;

Προσωπικά με αηδιάζουν ακόμη περισσότερο από την ξεκάθαρη υποστήριξη του αμερικανικού παράγοντα, οι ανακοινώσεις "ίσων αποστάσεων" των Ευρωπαίων, που εξισώνουν σχεδόν πάντα το θύμα με τον θύτη και κάνουν "εκκλήσεις" καθαρά για λαϊκή κατανάλωση.

Στην Κύπρο οι μάσκες έπεσαν για τα καλά, αφού η κυβέρνηση απέτρεψε τον απόπλου των πλοίων με κατεύθυνση τη Γάζα. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Στεφάνου αποκάλεσε σε επίσημη ανακοίνωσή του "όψιμους αγωνιστές" τους ακτιβιστές της πρωτοβουλίας. Το θέατρο του παραλόγου παίχτηκε την επόμενη μέρα της επίθεσης, όπου το κυβερνών κόμμα ΑΚΕΛ κάλεσε σε...πορεία στην Λευκωσία για συμπαράσταση στην...Παλαιστίνη!

Την συμπαράσταση που μόλις δύο μέρες πριν είχε αρνηθεί με χειροπιαστό τρόπο, τώρα την "προσέφερε" με μία ακόμη εθιμοτυπική πορεία, χιλιόμετρα μακρυά από το επίκεντρο του προβλήματος, που δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να συσπειρώσει το κομματικό μαντρί.

Στην Ελλάδα, το φονικό δίδυμο Παπανδρέου-Δρούτσα προσπαθούσε μέχρι τις 31 Μαϊου το απόγευμα να... ενημερωθεί. Όταν τελικά τα κατάφερε, μας μοίρασε μία ακόμη σελίδα στο συρτάρι των γενικόλογων δηλώσεων "καταδικάζουμε την βία από όπου και εάν προέρχεται", και μία δήλωση του κ. Βενιζέλου ότι "διακόπτονται οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις Ελλάδος-Ισραήλ" (αλλά όχι και η συνεργασία να φανταστούμε).

Παράλληλα, βγήκαν στη φόρα διάφοροι "experts" διεθνών σχέσεων, που παπαγάλιζαν δεξιά και αριστερά ότι "Η Τουρκία βρίσκεται σε ανοιχτή ρήξη με το Ισραήλ και δε μας συμφέρει να δίνουμε νερό στο μύλο της εξωτερικής πολιτικής της Άγκυρας". Με τόσο χυδαίες τοποθετήσεις, ως ένοχη δε θα μπορούσε να παρουσιαστεί παρά η δική μας οργή, ή η σφεντόνα του Παλαιστινίου.

Πρόταση για Πούλιτζερ σε κύπριο δημοσιογράφο

Θα έχετε ακούσει πολλές φορές περιστατικά όπου μία καθηγήτρια με έντονο ταμπεραμέντο και σεξουαλικές ορέξεις συμπράττει ερωτικά με κάποιο μαθητή της. Το θέμα φιλοξενείται συνήθως στα "πικάντικα" και "ευτράπελα" των δελτίων ειδήσεων, κατηγορίες για αποπλάνηση ανηλίκου σπανιότατα κατατίθενται και ζήσαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα. Είναι από τις περιπτώσεις που λες ότι εάν το μάθει ο πατέρας του αγοριού το πιθανότερο είναι να χαϊδέψει το αυτί του παιδιού του και να του πει "μπράβο ρε μπαγασάκο", παρά να εξοργιστεί που το βλαστάρι του γνώρισε τον έρωτα σε νεαρή ηλικία. 

 Το θέμα πιστεύω ότι κάλυψε με ασύγκριτο, σομπολίζοντα τρόπο ο δημοσιογράφος του κυπριακού καναλιού Σίγμα (δείτε εδώ), και θα παρακαλέσω τους αναγνώστες από τη Μεγαλόνησο να με ενημερώσουν για το όνομά του, γιατί σκοπεύω να τον προτείνω για βραβείο Πούλιτζερ. 

Βέβαια, εάν κάτι τέτοιο συνέβαινε σε ένα κορίτσι και ο καθηγητής ήταν άνδρας, το πιθανότερο είναι να παρουσιαζόταν ως "ανθρωπόμορφο κτήνος". Αυτό κατ' εμέ έχει δύο εξηγήσεις: παρά την νομική ισότητα μεταξύ των δύο φύλων, σε κάποια θέματα υπάρχουν, αναπόφευκτα, λειτουργικές διαφορές: πολύ δύσκολα να καταφέρει μία γυναίκα σεξουαλική επαφή χωρίς τη συγκατάθεση του "θύματος". Μα πολύ δύσκολα. Και άντε να αποδείξεις μετά ότι το αγοράκι δεν ήξερε τι έκανε. Αλλά βέβαια υπάρχει και η γνωστή προκατάληψη (νομίζω ότι είναι λίγο πιο έντονη στις μεσογειακές χώρες), που θέλει τον άντρα "μάγκα" όταν κάνει έρωτα, ενώ τη γυναίκα "πόρνη".

 Άλλη μία απόδειξη του πόσο σχετικά είναι τα πράγματα και καταστάσεις στον μάταιο τούτο κόσμο...

Η πολιτική δίωξη του christofias-watch και η γιορτή της μητέρας

  Σήμερα βρίσκομαι στην πολύ άβολη θέση να υπερασπιστώ, και να διαφημίσω έμμεσα ιστολόγια τα οποία ούτε επισκέπτομαι για να ενημερωθώ, ούτε παραδέχομαι την ορθότητα των γραφομένων τους. 

Βρίσκομαι στην ίδια θέση που ήμουν πριν λίγο καιρό, όταν "έτρεχε" στην Ελλάδα η δίωξη του ιστολογίου υψηλής επισκεψιμότητας "τρωκτικό". 

  Το φαινόμενο της μαζικής απήχησης ιστολογίων (blogs) είναι σχετικά καινούριο φρούτο σε Ελλάδα και Κύπρο και πιστεύω ότι σε πολλές περιπτώσεις έχει διαστρεβλωθεί η χρήση και ο ρόλος του συγκεκριμένου  μέσου, σε κατάσταση που πλησιάζει την α-νομία και την συκοφαντία. Αυτό έχει να κάνει και με την φύση του ίντερνετ ως μέσου, με την ευκολία που δημιουργεί πομπούς και δέκτες. Το κράτος ελέγχει άμεσα ή έμμεσα με σχετική ευκολία το τι λέγεται στις εφημερίδες ή την τηλεόραση, αφού λίγο-πολύ είναι γνωστοί οι δημοσιογράφοι ή παραγωγοί των μέσων. Έναν λογαριασμό blogspot ή wordpress μπορεί να δημιουργήσει ο καθένας, και να γράψει ό,τι τον απασχολεί ή ό,τι θα ήθελε να μοιραστεί με τους άλλους.

  Διάφοροι δημοσιογράφοι (ή μη) βρήκαν την ευκαιρία να κάνουν το βήμα παραπάνω: να γράψουν χρησιμοποιώντας ψευδώνυμο, πράγματα που δεν θα μπορούσαν (ανυπόστατα) να γραφτούν σε εφημερίδες ή να ειπωθούν στα άλλα μέσα. Τα συγκεκριμένα blogs που μεταφέρουν "ειδήσεις", ελέγχονται πολλές φορές για την εγκυρότητα των γεγονότων ή των αναλύσεών τους. 

Θα μου μείνει αξέχαστη η μέρα που το blog "τρωκτικό" έβγαλε "αποκλειστικές σκηνές από τις τελευταίες στιγμές του αεροπλάνου της Air France" και δημοσίευσε φωτογραφίες... από την δημοφιλή σειρά lost!

Ή πάλι με την περίπτωση του νεαρού Αφγανού, στου οποίου τα χέρια έσκασε βόμβα, όταν έβγαλαν το διαμελισμένο πτώμα του στη δημοσιότητα. 

Ο κόσμος στρέφεται προς τα συγκεκριμένα ιστολόγια γιατί έχει την εντύπωση ότι θα διαβάσει πράγματα τα οποία δεν του δείχνουν τα "επίσημα" μέσα, επειδή συχνά ιντριγκάρεται από την αύρα του παρα-σκηνίου, της παρα-πολιτικής, της παρα-φιλολογίας...

Δε θα αναλύσω περισσότερο το τι δίνει υψηλή επισκεψιμότητα σε αυτούς τους ιστοτόπους.

Αυτό που θα πω είναι ότι η λύση της φίμωσης και της δικαστικής οδού μου φαίνεται ότι δεν κάνει τίποτε άλλο, πέρα από το να προβάλλει ακόμη περισσότερο τα ιστολόγια αυτά ως "εναλλακτικά" "αντικαθεστωτικά" και "ενοχλητικά για την εξουσία".

  Στην ενότητα αυτή -τηρουμένων των αναλογιών- τοποθετώ και το κυπριακό ιστολόγιο "Christofias Watch" το οποίο αυτοαποκαλείται "επιτροπή για την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Κύπρο", τίτλος που υπονοεί ότι η διακυβέρνηση Χριστόφια έχει καταλύσει το πολίτευμα. Έχουν γραφτεί εκεί διάφορα, κυρίως για τους ανθρώπους και τους πολιτικούς που έχουν επιδιώξει την επαναπροσέγγιση, όχι πάντοτε κόσμια και εμπεριστατωμένα. Πολλές φορές οι δημοσιεύσεις και τα σχόλια που γίνονται αγγίζουν τα όρια της συκοφαντίας. 

  Κάποιο από τα σχόλια ενόχλησε τον δημοσιογράφο Μακάριο Δρουσιώτη σε τέτοιο βαθμό, που απευθύνθηκε στις αρχές με την αιτιολογία ότι... απειλείται η ζωή του από κάποιο σχόλιο (όχι δημοσίευση) του blog, και το πάρτι του παραλογισμού άρχισε. Πρέπει να πω ότι η άποψη που έχω για τον Δρουσιώτη ως δημοσιογράφο και συγγραφέα είναι καλή. Το βιβλίο του "ΕΟΚΑ: η σκοτεινή όψη" στάθηκε αφορμή για μένα να διαβάσω περισσότερα πράγματα σχετικά με τον αντιαποικιακό αγώνα στην Κύπρο και τις πτυχές που δεν είχε ενσωματώσει η επίσημη νεοελληνική ιστοριογραφία.

  Αλλά ο τρόπος που διάλεξε για να αντιμετωπίσει τις εναντίον του βολές εκτός από αναποτελεσματικός, είναι και το καλύτερο όπλο στα χέρια των ανθρώπων που θεωρεί αντιπάλους του.

Αστυνομικοί μπήκαν χαράματα στο σπίτι του δικηγόρου Ξενή Ξενοφώντος (θεωρείται ο βασικός παραγωγός του blog) και μπροστά στα μάτια της γυναίκας του και του νεογέννητου μωρού του προχώρησαν σε έρευνα/ κατασχέσεις υπολογιστών.

  Όλα τα κόμματα πλην ΑΚΕΛ (το κόμμα από το οποίο προέρχεται ο πρόεδρος της Κύπρου) καταδίκασαν τη συγκεκριμένη δίωξη. Κάτι το οποίο η πλευρά του κ. Δρουσιώτη έπρεπε και να περιμένει, έπρεπε να είχε υπολογίσει από πριν. 

  Υπάρχει μία διαδικτυακή ομάδα η οποία θεωρεί το καθεστώς Χριστόφια ως ανελεύθερο, αντιδημοκρατικό και ολοκληρωτικό.

Τι εξυπηρετεί, λοιπόν, μία δίωξή του εκτός από το να οπλίσει με επιχειρήματα την ομάδα αυτή;

Η ποινικοποίηση του blogging οδηγεί ανθρώπους όπως το "τρωκτικό" ή το "christofias watch" να λένε: "Βλέπετε; Μας κυνηγάνε και μας πολεμούν, ακριβώς επειδή λέμε την αλήθεια!"

και οδηγούν στην ανακύκλωση του ενδιαφέροντος για τα συγκεκριμένα ιστολόγια. 

Αλήθεια, αναγνώστη, ακόμη και εσύ που δεν ήξερες ως τώρα το "christofias watch" δε θα το ψάξεις στο google για να δεις περί τίνος πρόκειται; 

Και να μην ξεχνιόμαστε, σήμερα είναι η γιορτή της μητέρας. Αγοράσαμε όλοι λουλουδάκια στη μανούλα;

Προχωράει η "Εξαρχειοποίηση" της Πλατείας Φανερωμένης στη Λευκωσία

Ένα πράγμα το οποίο ανέκαθεν μου έκανε εντύπωση στην Κύπρο, είναι η ιδιαιτερότητα στην ιεράρχηση των ειδήσεων σε εφημερίδες αλλά και τηλεοράσεις: είναι ίσως το μοναδικό μέρος στον κόσμο όπου θα ακούσεις στο δελτίο των 9 ότι απεβίωσε μία ηλικιωμένη γυναίκα, ή ότι την Κυριακή έχει πανηγύρι και σούβλα στη Γεροσκήπου. Πράγματα που ίσως είναι πολύ σημαντικά για τους συγγενείς της κυρίας ή για τον καντηλανάφτη στην Γερόσκηπου, αλλά κάθεσαι και αναρωτιέσαι: τι σχέση μπορεί να έχει η ευρύτερη κοινωνία με αυτό που παρουσιάζεται ως είδηση;

Το μικρότερο μέγεθος της χώρας σίγουρα υποβοηθάει αυτό το φαινόμενο, αλλά δεν ξέρω εάν επαρκεί για να το εξηγήσει.

Πιστεύω ότι πολλά από τα πράγματα που συμβαίνουν στον τόπο αυτόν μεγαλοποιούνται έντεχνα σε σημείο καρικατούρας: έχω δει μεθυσμένο άνθρωπο να πετάει ένα ποτήρι μπύρας έξω από την αρχιεπισκοπή και να τον πηγαίνουν σε δίκη με κατηγορίες που θα ταίριαζαν σε τσετσένο αυτονομιστή αντάρτη. 

Δέχομαι ως ένα σημείο ότι ο κάθε δημοσιογράφος όταν κλείνει η μέρα πρέπει να "κλείσει" και το φύλλο ή το ρεπορτάζ. Αλλά όταν τέτοιες μεγαλοποιημένες ιστορίες φτάνουν μέχρι την Βουλή και τον Δήμο Λευκωσίας και γίνεται σοβαρή πολιτική συζήτηση γι'αυτές, κάτι έχει πάει πολύ, πολύ στραβά. 

Και παραπέμπω στο σημερινό πρωτοσέλιδο της Σημερινής, εφημερίδας ευρείας κυκλοφορίας της Κύπρου: 

"Ο πρόεδρος της επιτροπής νομικών Ιωνάς Νικολάου προειδοποίησε για τον κίνδυνο μετατροπής της περιοχής Φανερωμένης σε... πλατεία Εξαρχείων. Είπε ακόμα ότι, "με βάση τις αναφορές της ΚΥΠ, γίνεται χρήση ναρκωτικών, οι κάτοικοι υποφέρουν,οι καταστηματάρχες παραπονούνται ότι καταστρέφεται η περιουσία τους"*

Για όσους δεν διαμένουν ή δεν έχουν πάει ποτέ στην Λευκωσία, πρέπει να διευκρινίσω ότι η Πλατεία Φανερωμένης είναι ένα μέρος στο ιστορικό κέντρο της πόλης, το οποίο καμία σχέση δεν έχει με την "far west" εικόνα που μας περιγράφει ο κ. Νικολάου. Παλαιότερα ήταν πιο πολυσύχναστος χώρος, αλλά η μετακίνηση του εμπορικού κέντρου προς τις κοντινές λεωφόρους άφησε στη σκόνη αρκετά από τα μαγαζιά και τα νεοκλασικά της περιοχής. Τα περισσότερα μαγαζιά που επιβιώνουν ανήκουν σε κάποιους ηλικιωμένους που πουλάνε υφάσματα, βίδες κλπ, και περιμένουν περισσότερο τη σύνταξή τους παρά τον πελάτη. Εξαίρεση αποτελούν κάποια φιλήσυχα εναλλακτικά καφενεία της περιοχής, όπως τα "Καλά Καθούμενα" ή το "DoubleSixCoffee", τα οποία μαζεύουν από καθηγητές Πανεπιστημίου μέχρι σκεϊτάδες και τουρίστες.
Στα γύρω στενά μπορεί να δείτε παρέες από γυμνασιόπαιδα που παίζουν κιθάρα ή δίνουν στα παγκάκια τα πρώτα τους φιλιά. Σε αυτά τα στενά λοιπόν η κυπριακή κυβέρνηση έχει αμολήσει (με δική της ομολογία) την... ΚΥΠ (!!!) για να καταγράψει έκνομες συμπεριφορές και να κινηθεί αναλόγως...
Γνωρίζω ότι αρκετές από τις συκοφαντίες που εξαπολύονται σήμερα σχετικά με τη Φανερωμένη έχουν εφαρμοστεί και στην περίπτωση των Εξαρχείων, με αποτέλεσμα να υπάρχει μία τερατοποιημένη εικόνα για την περιοχή της Αθήνας. Αλλά εδώ χρειάζεται να σκεφτούμε κάποιες βασικές αναλογίες: η Κύπρος δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή ούτε μία οργάνωση αντάρτικου πόλης. Στην πλατεία Φανερωμένης δεν έχει πέσει ούτε μία μολότοφ. Οι πορείες και οι καταλήψεις είναι κάτι που είναι σπανιότερο από τα αγρινά. Κι όμως, αυτό δεν πτοεί καθημερινές εφημερίδες και  δελτία ειδήσεων που μιλούν για "ΦΟΒΟ ΚΑΙ ΑΝΑΡΧΙΑ", έναν τίτλο βγαλμένο από την εποχή της "εθνοσωτηρίου επαναστάσεως".
Η δήμαρχος Λευκωσίας Ελένη Μαύρου, η οποία εξελέγη με την υποστήριξη του ΑΚΕΛ**, δήλωσε τα εξής για το "Φαινόμενο Φανερωμένη": "Υπάρχει ανάγκη εμφανούς παρουσίας της Αστυνομίας, ο θεσμός του αστυνομικού της γειτονιάς δεν λειτουργεί, η αστυνόμευση είναι από ελλιπής ως ανύπαρκτη". 
Διαβάζοντας τα λόγια αυτά, εκτός του ότι μου έκανε εντύπωση που η δήμαρχος έθεσε το θέμα σε αστυνομική βάση, απόρησα για το εξής: σε ποιά εγκλήματα αναφέρεται και απαιτεί με τέτοιο τρόπο συνεχή αστυνομική επιτήρηση σε μία περιοχή;
Στο ερώτημα αυτό απαντά με κωμικό κατ'εμέ τρόπο ο κ. Νικολάου: "Πέρσι το Πάσχα, έσκισαν την εορταστική εικόνα της Παναγίας έξω από την εκκλησία, ενώ φέτος τη Μεγάλη Πέμπτη διασκέδαζαν έξω από την εκκλησία με δυνατή μουσική κατά την ώρα της λειτουργίας. Η στάση τους αυτή, δημιουργεί συγκρουσιακή κατάσταση και πρέπει να εξευρεθεί κατάλληλος χώρος γι'αυτήν τη μορφή διασκέδασης". 
Ανακεφαλαιώνουμε λοιπόν: έχουμε μία λίγο-πολύ παραμελημένη πλατεία στην οποία πίνουν καφέ, βάζουν μουσική και γράφουν συνθήματα τμήματα της νεολαίας. Αφού αναγορεύσουμε την κατάσταση αυτή σε "ΧΑΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΡΧΙΑ", βάζουμε ως πρώτο μέλημα την καταστολή. Σφήνα δεξιά στην εφημερίδα, ένας ακόμη τίτλος: "ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ". Τελικά, ποιός θα φταίει αν η Φανερωμένη γίνει πραγματικό γκέτο;
Καλά έλεγε ένα σύνθημα που είχα δει κάποτε: Όπου ακούς ασφάλεια, ανθρώπινο κρέας μυρίζει... 
--------------------------------
*Εφημερίδα Σημερινή, 23 Απριλίου 2010
**εργατικό κόμμα της Κύπρου, που (αυτο)προσδιορίζεται ως κομμουνιστικό

Τα αγγλικά της αεροσυνοδού και το κυπριακό

Θα έχετε, ίσως, προσέξει σε κάποια αεροπορική πτήση ότι οι αεροσυνοδοί που ενημερώνουν τους επιβάτες, συνήθως "μασάνε" τις αγγλικές ανακοινώσεις, κι ενώ μπορείς να ακούσεις σχετικά άνετα το "Oι επιβάτες παρακαλούνται να κλείσουν όλες τις ηλεκτρονικές συσκευές", αναρωτιέσαι με ποιο μαγικό τρόπο κάποιος δύσμοιρος που δεν γνωρίζει ελληνικά, θα μπορέσει να αποκρυπτογραφήσει αυτό το "assengersarkandlyrequestedtoturnoffall...ectronic....ices" ! 

  Το μήνυμα είναι ούτως ή άλλως μηχανικό. Η συντριπτική πλειοψηφία των επιβατών έχει ξαναπετάξει, γνωρίζει πάνω-κάτω τι θα ειπωθεί στα μηνύματα, και τα περισσότερα λέγονται για να λέγονται. Απλά η πρόταση στη μητρική γλώσσα είναι πιο στρωτή, πιο κατανοητή, και η αντίστοιχη ξενόγλωσση συνήθως πληρώνει το μάρμαρο.

  Κατεβαίνοντας από ένα τέτοιο αεροπλάνο στην Λάρνακα και έχοντας ακούσει τις κατακρεουργημένες ανακοινώσεις για πολλοστή φορά, έτυχε να δω τον πρωθυπουργό της Ελλάδας ο οποίος είχε έρθει επίσκεψη στην Κύπρο να δηλώνει: "Θέλουμε μία δίκαιη και βιώσιμη λύση για το κυπριακό, χωρίς ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα και επιδιαιτησίες, βασισμένη στα ψηφίσματα του ΟΗΕ, με ένα κράτος, μία ιθαγένεια, μία διεθνή εκπροσώπηση."

  Εκείνη τη στιγμή σκέφτηκα "Παίρνω το αεροπλάνο αρκετά συχνά, αλλά τη συγκεκριμένη κασέτα την έχω ακούσει περισσότερο από αυτή της αεροσυνοδού". Η πρόταση είναι "φορεμένη" στα χείλη πολιτικών της Ελλάδας και Κύπρου, για ο,τιδήποτε ρωτηθούν σε σχέση με το κυπριακό πρόβλημα, από τη στιγμή που απορρίφθηκε το σχέδιο Ανάν και έπειτα. Από δεξιά μέχρι αριστερά, η ίδια ρητορική. 

  Από τη μία λες ότι είναι πρωτόγνωρο το να υπάρχει μία κοινή γραμμή στην εξωτερική πολιτική από όλο το πολιτικό φάσμα, αλλά από την άλλη ο "σιδηρόδρομος" αυτός, εκτός του ότι είναι τόσο μα τόσο βαρετός, αγνοεί όλες τις υπόλοιπες διαστάσεις του θέματος: θέτει το κυπριακό ψυχρά ως ένα πολιτειακό ζήτημα, σαν να υπάρχει ήδη μία ομογενοποιημένη κοινότητα που θέλει να κάνει κράτος, σαν να μην υπάρχουν προβλήματα μεταξύ των δύο κοινοτήτων, σαν ο κυπριακός λαός να έχει μία συνείδηση και κουλτούρα επανένωσης. 

  Κάτι που δεν θα μπορούσε να ανταποκρίνεται λιγότερο στην αλήθεια: οι εκλογές στα κατεχόμενα εδάφη, έδειξαν ακριβώς αυτή τη δυσκολία. Το ίδιο εκλογικό κοινό το οποίο ψήφισε "ναι" στο σχέδιο Ανάν, σήμερα ανέδειξε για εκπρόσωπό του έναν σκληρό πολιτικό παλαιάς κοπής, αδιάφορο για το όραμα της όποιας επανένωσης. Την ίδια στιγμή, στην άλλη πλευρά του οδοφράγματος, οι φωνές του "εμείς εδώ κι αυτοί εκεί", ακούγονται δυνατότερες.

  Πίσω από τις γραφειοκρατικές έννοιες και τους διεθνείς διπλωματικούς χειρισμούς, υπάρχουν ριζωμένες αντιλήψεις δεκαετιών και νέα δεδομένα που καθιστούν ακόμα δύσβατο το μονοπάτι του διαλόγου μεταξύ των δύο βασικών πληθυσμιακών ομάδων της νήσου. Πράγμα που η ελίτ των πολιτευτών δείχνει να αγνοεί επιδεικτικά. Στον τομέα της επαναπροσέγγισης της καθημερινής ζωής, έχουν γίνει ελάχιστα. Που είναι η συμβίωση, εκτός από τα "ψώνια στα κατεχόμενα"; Που είναι οι κοινοί κοινωνικοί αγώνες; (όχι οι προκάτ εκδηλώσεις για τα μάτια του κόσμου) Που είναι οι συμβολικές κινήσεις "από τα κάτω";  

  Προσπαθώ να φανταστώ πόσο ευκολότερη θα ήταν η διαδικασία της πολιτειακής επίλυσης, αν υπήρχαν οι παραπάνω προϋποθέσεις. Και πόσο δύσκολη είναι η κατάσταση τώρα, που βλέπουμε την κορυφή και λέμε ότι έχουμε σκαρφαλώσει ήδη το βουνό. Κατά κανόνα σε τέτοιες περιπτώσεις, η πτώση πονάει περισσότερο.

Πως εκβίασαν ολόκληρη την Κύπρο για να πουλήσουν ακριβά

,

  Η κυβέρνηση της Κύπρου ανακοίνωσε την απόφασή της να επιβάλλει πλαφόν (ανώτατη τιμή πώλησης) στα καύσιμα πριν λίγες ημέρες. Πρόκειται για ένα μέτρο παρέμβασης του κράτους για αποφυγή της κερδοσκοπίας, που συνήθως είναι μοχλός πίεσης, ένα φόβητρο για να κρατηθούν οι τιμές σε χαμηλότερα επίπεδα, παρά μόνιμο μέτρο. 

 Οι άμεσα θιγόμενοι, δηλαδή εταιρίες προμήθειας πετρελαιοειδών και πρατηριούχοι, προχώρησαν σε κάτι καθόλου συνηθισμένο στη μεγαλόνησο, την ανακοίνωση απεργίας, η οποία μάλιστα δήλωσαν ότι θα ήταν "διαρκείας".

 Η κίνηση ήταν πραγματικό ματ. Πάτησαν την αχίλλειο πτέρνα του Κύπριου καταναλωτή: τον φόβο μήπως μείνει χωρίς βενζίνη. Χωρίς αυτοκίνητο.

  Σε μία χώρα που το δίκτυο μέσων μαζικής μεταφοράς είναι σίγουρα το χειρότερο της Ευρώπης, ως αποκλειστικό μέσο μετακίνησης έχει επιβληθεί το Ι.Χ. (δεν υπάρχει μετρό, δεν υπάρχει τραμ, δεν υπάρχει επαρκές δίκτυο λεωφορείων σε ικανοποιητική συχνότητα δρομολογίων, και με πανάκριβα ταξί). 

  Οι δημοσιογράφοι των τηλεοπτικών καναλιών δεν θα μπορούσαν να αφήσουν αυτή την ευκαιρία ανεκμετάλλευτη, σπέρνοντας ένα πανικό στον οποίο η κοινή γνώμη είναι σχεδόν εθισμένη: "υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να μείνετε χωρίς καύσιμα, να μην μπορείτε να εργαστείτε, να μην μπορείτε να μετακινηθείτε, να μην μπορείτε να αγοράσετε". Αποτέλεσμα; Οι ουρές στα πρατήρια την παραμονή της απεργίας ήταν μήκους χιλιομέτρων. Τα αφεντικά έπαιρναν τηλέφωνο τους εργαζομένους για να φουλάρουν τα ρεζερβουάρ. Ο πατέρας έπαιρνε, εκτός από το δικό του αυτοκίνητο, και εκείνο της κόρης του για να μην μείνει το αυτοκίνητο του παιδιού "στη μέση του δρόμου". Μία ολόκληρη χώρα συμπεριφέρθηκε λες και την επόμενη το πρωί θα ξεσπούσε πόλεμος.

  Τι έγινε στην ουσία; Οι πρατηριούχοι πούλησαν, για την ακρίβεια ξεπούλησαν, στην ακριβή τιμή, ενώ παράλληλα εκβίασαν την κυβέρνηση ότι η οικονομική ζημιά από την απεργία θα ήταν μεγαλύτερη από την ζημιά που προκαλεί η κερδοσκοπία. 

  Οι πολίτες αγόρασαν ακριβά, γιατί τους δημιουργήθηκε ο φόβος ότι αύριο δε θα μπορούν να αγοράσουν.

  Κάτι που ήταν από την αρχή, ένα μεγάλο ψέμα, αν όχι ανέκδοτο.

Παραθέτω ενδεικτικά τμήμα του ρεπορτάζ σήμερα το πρωί: 

"Στα λίγα πρατήρια που λειτούργησαν χθες δημιουργήθηκε το αδιαχώρητο.

Στην Πάφο η απεργία ήταν καθολική και όλα τα πρατήρια παραμένουν κλειστά, σε αντίθεση με άλλες επαρχίες, όπου λειτουργούν αρκετά πρατήρια καυσίμων για εξυπηρέτηση των καταναλωτών"

 Πως μπορεί να θεωρηθεί μία απεργία μαζική, πόσο μάλλον διαρκείας, όταν από την πρώτη στιγμή υπάρχουν τόσοι απεργοσπάστες που είναι πρόθυμοι να "εξυπηρετήσουν τους καταναλωτές";

  Το όλο πανηγύρι τελείωσε σήμερα, με την άρση της "απεργίας διαρκείας" (που ούτως ή άλλως ποτέ δεν έγινε). Και το εξαπατημένο στρουμφοχωριό θα συνεχίσει την απρόσκοπτη πορεία του, ξαλαφρωμένο κατά μερικές χιλιάδες ευρώ. 

  Και, ασφαλώς, χωρίς ποτέ να αναρωτηθεί μήπως το περιβάλλον και η τσέπη του θα περνούσαν καλύτερα, εάν κάθε οικογένεια δεν είχε 3 και 4 αυτοκίνητα, αλλά ζητούσε ένα επαρκές δίκτυο μέσων μαζικής μεταφοράς.

Όψεις της σύγχρονης κυπριακής εναλλακτικής μουσικής σκηνής

  H Κύπρος είχε ανέκαθεν μία καλή μουσική παράδοση, αφού πολλοί τραγουδιστές/συνθέτες/στιχουργοί που συμμετέχουν ενεργά στη σκηνή της Ελλάδας έχουν κυπριακή καταγωγή. 

Εκτός όμως από αυτούς που άφησαν το νησί για να κάνουν μία καριέρα στην Ελλάδα, υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι οι οποίοι ζουν και δημιουργούν στον τόπο που γεννήθηκαν. Και επειδή μουσική της Κύπρου δε σημαίνει μόνο Χατζηγιάννης και Άννα Βίσση, οι άνθρωποι αυτοί χωρίς να αποκτήσουν ευρεία δημοσιότητα σε περιοδικά και εφημερίδες, έχουν το δικό τους μικρό αλλά αφοσιωμένο κοινό, έχουν δημιουργήσει το ύφος που θέλουν ύστερα από προσωπική αναζήτηση, και έχουν μάθει να επιβιώνουν καλλιτεχνικά μέσα στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν (έλλειψη ποικιλίας δισκογραφικών εταιριών, δυσκολία διανομής δίσκων κ.α.).

 Το ίντερνετ έχει βοηθήσει ως ένα βαθμό τη μουσική αυτή να ακουστεί παραπέρα, κάτι που ήταν σχεδόν αδιανόητο πριν μερικά χρόνια. 

 Πάμε λοιπόν: 

ΤΡΙΟ ΤΕΚΚΕ 

Οι ΤΡΙΟ ΤΕΚΚΕ είναι το καμάρι της κυπριακής εναλλακτικής μουσικής. Ζουν μεταξύ Κύπρου και Λονδίνου, και έχουν ένα ιδιαίτερο ήχο που συνιστά ένα είδος από μόνος του: Ρεγγέτικα. Δηλαδή ευρηματικότατη μείξη ρεμπέτικου με ρέγγε. Υπάρχουν βέβαια και πολλά jazz στοιχεία,  τα οποία προσδίδει κυρίως το ευφάνταστο παίξιμο του Αγγλο-χιλιανού Colin Somervell στο μπάσο.

Έχουν παίξει σε αρκετά στέκια σε όλες τις πόλεις της Κύπρου, και βέβαια στο δρόμο, ενώ για τον δίσκο τους έχουν βρει έναν ωραίο τρόπο διανομής, αφού μπορείς να το βρεις σε αρκετά μαγαζιά της Λευκωσίας έναντι του ποσού των 10 ευρώ εάν θυμάμαι καλά. Τον δίσκο έχω δει σε καφενεία, μικρά εμπορικά μαγαζιά και αλλού. Είναι μία πολύ ωραία μέθοδος για να ξεπεραστεί το εμπόδιο των πολύ λίγων δισκοπωλείων στην Κύπρο, όπου ούτως ή άλλως ένας καλός δίσκος θα χαθεί ανάμεσα σε τόνους εμπορικών τραγουδιών που έχουν την προώθηση των πολυεθνικών εταιριών. 

Δείτε-ακούστε:

1. "Πέντε μάγκες στον Περαία" μία πολύ δυνατή διασκευή στο γνωστό τραγούδι του Γιοβάν Τσαούς:

http://www.youtube.com/watch?v=fulZs38tAs8

2. Η επίσημη σελίδα του συγκροτήματος στο myspace: http://www.myspace.com/triotekke

ΚΡΟΚΕΣ

Οι Κρόκες παίζουν ελληνόφωνο εναλλακτικό ροκ  από το 1991 οπότε και ονομάζονταν "Φυγάδες". Αλλάζουν όνομα το 98 και έχουν ήδη κυκλοφορήσει στην Κύπρο 3 δίσκους. 

Η μουσική τους θυμίζει κάτι από τις ένδοξες μέρες της ελληνικής ροκ (Τρύπες, Διάφανα Κρίνα), ενώ έχουν ένα πολύ δυναμικό κοινό που τους ακολουθεί όπου και αν παίζουν. 

Με ηλεκτρικό ήχο και άρτια στιχουργήματα, έχουν κερδίσει το ενδιαφέρον αρκετών εντός αλλά και εκτός της συγκεκριμένης σκηνής.

Δείτε-ακούστε:

1.Δείτε τους live στη μουσική σκηνή "Εναλλάξ" στην Πύλη Αμμοχώστου (Λευκωσία), την Κυριακή 14 Φεβρουαρίου.

2. Ακούστε το τραγούδι "το κακό παιδί":  http://www.youtube.com/watch?v=F5MXR0gXR0s

3. Δείτε την επίσημη ιστοσελίδα τους στο: http://www.krokes.com/

JOHNY AND THE LIARS

Το συγκρότημα "Johny and the Liars" είναι από τα καλύτερα στην Κύπρο ως προς την σκηνική παρουσία και τον συγχρονισμό μεταξύ των μελών του. 

Σχηματίστηκαν το 2004 και παίζουν κυρίως διασκευές αγγλόφωνων τραγουδιών σε μπαρ και μουσικές σκηνές της Λευκωσίας.

Τα live τους έχουν ένα δυνατό χαρακτήρα συντροφικότητας μεταξύ του συγκροτήματος και του κοινού. 

Δείτε-ακούστε:

1. video mix από ζωντανές εμφανίσεις του συγκροτήματος: http://www.youtube.com/watch?v=9naxeHX8z1s

2. Τη σελίδα της μπάντας στο myspace: http://www.myspace.com/jliars

Ρατσισμός στην Κύπρο; Ποτέεεε...

  Έπεσε προχτές στα χέρια μου ένα φύλλο της εφημερίδας στην οποία μέχρι πρόσφατα δούλευα. Σε ένα από τα τελευταία μου κείμενα εκεί, είχα αναφερθεί ακροθιγώς στο θέμα των πολιτικών προσφύγων της Κύπρου. Σε ένα άρθρο το οποίο δεν θα χαρακτήριζα ιδιαίτερα αιχμηρό, έθιξα ορισμένα ζητήματα για την αναγνώριση της έννοιας του πολιτικού ασύλου στη χώρα αλλά και για την καθημερινή ζωή των μεταναστών γενικότερα. Το άρθρο δεν ήταν καμία βαθιά ανάλυση ούτε κανένα πολιτικό μανιφέστο. Ήταν μερικές απλογραμμένες αράδες για ένα υπαρκτό πρόβλημα. 

  Καθένας φυσικά έχει δικαίωμα να οργιστεί, να διαφωνήσει και να επιχειρηματολογήσει απέναντι σε οποιαδήποτε άποψη. 

  Αλλά ο τρόπος που επέλεξε κάποιος "ανώνυμος αγανακτισμένος αναγνώστης" για να απαντήσει στα γραφόμενα, ομολογώ ότι με εξέπληξε. Με ανώνυμη επιστολή, μας δίνει ένα έξοχο παράδειγμα των αντιλήψεων που υποβόσκουν σε ένα μέρος της κυπριακής κοινωνίας απέναντι στο φαινόμενο των μεταναστών, αλλά και σε οποιαδήποτε εικόνα "άλλου". 

  

  Παραθέτω το κείμενο όπως δημοσιεύτηκε:

"Για τους πολιτικούς πρόσφυγες

Γράφω με αφορμή τον τίτλο "Πολιτικοί πρόσφυγες- Τους γυρίσαμε την πλάτη" Ποιός γύρισε την πλάτη σε ποιόν; Τους δώσαμε δουλειά και φαί και μείναμε εμείς άνεργοι. Πέντε με έξι χιλιάδες άνεργοι σε κάθε επαρχία. Πόσο μεγάλη είναι η Κύπρος μας; Τούτη η μοιρασμένη γη πόσο μεγάλη είναι; Είμαστε μία μικρή κουκκίδα στον ωκεανό. Πόσους δηλαδή πρέπει να χωρέσει τούτο το νησί; Ας πάνε και αλλού. Ποιός γύρισε την πλάτη σε ποιόν; Το κράτος τους δίνει μέχρι και τρεις χιλιάδες ευρώ στην τσέπη με το που έρχονται στην Κύπρο. Τι καλά να πέρναμε (sic) και μεις κάτι!

  Οι πολιτικοί πρόσφυγες ζουν βασιλιάδες εδώ στην Κύπρο. Πηγαίνεις μία βόλτα στο κέντρο της Λευκωσίας, στην πλατεία Ελευθερίας και βλέπεις όπου καρυδιάς καρύδι (sic). Ψάχνεις να βρεις Κυπραίο με το φανάρι. Έχουμε γεμίσει αρρώστειες που μας έφεραν από τις χώρες τους, που πριν δέκα χρόνια τουλάχιστον δεν τις είχαμε. Δεν υπήρχε τόση πολλή βρομιά. Δηλαδή τι άλλο να τους δώσουμε; Και μας κοροϊδεύουν κι από πάνω. Έχουν δημιουργήσει τα δικά τους σωματεία και έχουν παραπάνω μέσο και προστασία από τον κάθε Κύπριο πολίτη. 

  Στην αρχή είχαμε δεχτεί το ξένο προσωπικό, ως οικιακές βοηθούς στο σπίτια (sic) και ως γκουβερνάντες που πρόσεχαν τα παιδιά. Σριλανκέζες, Φιλιππινέζες, Βουλγάρες και Ρουμάνες. Όμως έχουμε ξεπεράσει το όριο. Τώρα, το ξένο προσωπικό δε βρίσκεται μόνο στα σπίτια. Πιάσε φούρνους, ζαχαροπλαστεία, περίπτερα, κλινικές, βενζινάδικα και θα σ'εξυπηρετήσει ένας μετανάστης, ένας ξένος εργάτης. 

  Βασικά δε φταίει ο ξένος που ήρθε στην Κύπρο. Ο ξένος πεινά, είναι άνθρωπος που υπέφερε στη χώρα του από τους πολέμους και την πείνα.  

  Είναι πλάσμα που του λεηλάτησαν το σπίτι του, είναι πλάσμα που σκότωσαν την οικογένειά του, είναι άνθρωπος που ήρθε στην Κύπρο για ένα καλύτερο μέλλον, για ένα καλύτερο αύριο. Άρα φταίμε εμείς που τους δώσαμε δικαίωμα να έρθουν εδώ, φταίμε εμείς που δεν βάλαμε λουκέτο, που δεν είπαμε "παν μέτρον άριστον". Ξεπεράσαμε το όριο. 

Φταίμε γιατί ακόμη και στο κοιμητήριο θέλουμε τη μαυρούα να πάει να καθαρίσει και ν'ανάψει και το καντύλι. Έ καλά να πάθουμε!"

  

  Το κείμενο αυτό θα μπορούσε να έχει δημοσιευτεί σε οποιαδήποτε νεοναζιστική ή ρατσιστική φυλλάδα, κι όμως είναι γραμμένο σε σελίδα μηνιαίας εφημερίδας οικολογικού κυρίως προσανατολισμού. Για την ακρίβεια τέτοιου χαρακτήρα κείμενα (ίσως όχι με τόσα πολλά "μαργαριτάρια" αλλά σίγουρα της ίδιας κατεύθυνσης), μπορεί να βρει κανείς και στον καθημερινό τύπο, σε εφημερίδες που αυτοπαρουσιάζονται ως σοβαρές και φιλελεύθερες.

 Δεν έχουμε να κάνουμε στην "οργισμένη" αυτή επιστολή με μία πρόταση για το θέμα της μετανάστευσης, ούτε με μία θεώρηση του φαινομένου του πολιτικού πρόσφυγα. Πρόκειται απλά για το αράδιασμα αισχρών στερεοτύπων για οποιονδήποτε "ξένο". 

  Οι Σριλανκέζες, οι Βουλγάρες, οι Ρουμάνες (πάντα σε θηλυκό) είναι ανεκτές, αρκεί να τις έχουμε κλεισμένες στο σπίτι και με αποικιοκρατικούς όρους (ο εργοδότης εγγυάται και την παραμονή του αλλοδαπού). Αλλά όχι να δουλεύουν και ξένοι (ιδίως οι αρσενικοί) σε φούρνους και βενζινάδικα!

  Κουβαλούν αρρώστιες και βρομιά! Ζουν βασιλιάδες και έχουν και το θράσος (!) να δημιουργούν σωματεία. 

  Αυτά τα πράγματα γράφονται στην Κύπρο του 2010, αποστέλλονται ανώνυμα και δημοσιεύονται χωρίς παραπάνω σκέψη σε φύλλα ευρείας κυκλοφορίας. 

  Τον ρατσισμό δεν τον χτυπάς με παγκόσμιες ημέρες, με ανιαρές συζητήσεις μεταξύ "ειδημόνων" και με τηλεοπτικά σποτάκια. Τον χτυπάς γκρεμίζοντας κι απομονώνοντας απόψεις όπως αυτές, όπου κι αν εκφράζονται. 

Κι αυτά που βλέπω μέχρι σήμερα πιστεύω πως δεν είναι βήματα μπροστά.

Μία ύποπτη ιεροσυλία και η εκταφή της μετά-Ανάν ατμόσφαιρας*

Μεγάλες συζητήσεις και προβληματισμό έχει προκαλέσει στην Κύπρο η βεβήλωση του τάφου και η αρπαγή των λειψάνων του Τ. Παπαδόπολου, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας από το 2003 μέχρι το 2008. 

Το περιστατικό, εκτός από την αστυνομική του πτυχή, έχει ανακινήσει ιδεολογικές συγκρούσεις του παρελθόντος, και όσο παραμένει ανεξιχνίαστη η υπόθεση, τόσο θα απλώνεται το κύμα καχυποψίας σχετικά με τα κίνητρα και τους αυτουργούς της.

Ο Παπαδόπουλος ήταν ένας πολιτικός του συντηρητικού κέντρου, και ηγέτης ενός "ρυθμιστικού" κόμματος όπως το ΔΗΚΟ, το οποίο συμμετείχε σε αρκετές κυβερνήσεις συνεργασίας. Αποτέλεσμα μίας τέτοιας εκλογικής σύμπραξης ήταν και η θητεία προέδρου που κλήθηκε να διατελέσει, συγκυβερνώντας με το ΑΚΕΛ (μεγάλο σε εκλογικό ποσοστό εργατικό κόμμα) και το ΚΙΣΟΣ (σοσιαλδημοκρατικής κατεύθυνσης). Αν και κέρδισε τις εκλογές του 2003 με το επιχείρημα ότι ήταν καταλληλότερος από τον Γλαύκο Κληρίδη για να βοηθήσει στην λύση του κυπριακού, συνέδεσε το όνομά του με το βροντερό "ΟΧΙ" στο σχέδιο ΑΝΑΝ, το οποίο ανακοίνωσε σε ζωντανό τηλεοπτικό διάγγελμα, καλώντας με ένα φορτισμένο συναισθηματικά μονόλογο τον κυπριακό λαό να καταψηφίσει το σχέδιο. "Δεν παρέλαβα κράτος για να παραδώσω κοινότητα" ήταν η έκφραση που είχε πει με σκοπό να γράψει ιστορία εκείνη τη νύχτα. Βέβαια καθ’όλη τη διάρκεια των συνομιλιών τους προηγούμενους μήνες, αυτό διαπραγματευόταν. Και, για να είμαστε ειλικρινείς, το να πει ο πρόεδρος "ΟΧΙ" σε εκείνο το σχέδιο δεν ήταν και κάτι δύσκολο: οι ελληνοκύπριοι δεν ήταν καθόλου "ζεστοί" για υπερψήφιση του σχεδίου, και το "ΟΧΙ" είχε μεγάλο ρεύμα. Έβλεπες σε αυτοκίνητα αυτοκόλλητα του ΟΧΙ, αφίσες και βαμμένους τοίχους. Οι δημοσκοπήσεις έδειχναν άλλωστε ότι η άρνηση στο σχέδιο θα υπερίσχυε δύσκολα ή ευκολότερα. Οπότε οι δρόμοι των κομμάτων που δεν ήθελαν να έχουν πολιτικό κόστος εκείνη την περίοδο ήταν, ουσιαστικά, δύο: είτε να βροντοφωνάξουν το ΟΧΙ για να γίνουν και περισσότερο αρεστοί στο ακροατήριό τους, είτε να τηρήσουν μια πιο μετριοπαθή στάση όπως έκανε το ΑΚΕΛ: «Λέμε ΟΧΙ  για να τσιμεντώσουμε το ΝΑΙ» είχε πει ο τότε γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ και νυν πρόεδρος της Κύπρου Δ. Χριστόφιας.

Παραδόξως, το μεγαλύτερο δεξιό κόμμα της Κύπρου ΔΗΣΥ, σε μία φιλελεύθερη/επαναπροσεγγιστική κατεύθυνση, στήριξε το σχέδιο Ανάν, κάτι που μάλιστα είχε βαρύτατες επιπτώσεις σε πολιτικό επίπεδο, όταν παραδοσιακοί δεξιοί εντός των κόλπων του κόμματος διαφώνησαν έντονα. Ακολούθησε διάσπαση του κόμματος και ενδυνάμωση των πιο συντηρητικών φωνών, με αποτέλεσμα να χαθεί μέρος της εκλογικής του δύναμης.

Το τελικό «ΟΧΙ» του δημοψηφίσματος στο σχέδιο Ανάν ήταν άθροισμα πολλών διαφορετικών νοοτροπιών: άλλοι ήταν αντίθετοι σε κάθε συνύπαρξη με τους τουρκοκύπριους, άλλοι δεν δέχτηκαν τον πιεστικό (εκβιαστικό) σχεδόν χαρακτήρα με τον οποίο προωθήθηκε η λύση, άλλοι απλά πίστευαν ότι το συγκεκριμένο πλάνο θα δημιουργούσε ένα δυσλειτουργικό κράτος.

Γιατί επιμένω στην ανάλυση μίας κατάστασης του 2004 και όχι του 2009;

Η καταδικαστέα από όλους πράξη της εκταφής και της κλοπής των λειψάνων του Τ. Παπαδόπουλου, μία μόλις ημέρα πριν την τέλεση μνημοσύνου που θα είχε προφανώς και πολιτική χροιά, ξέθαψε και όλη την ατμόσφαιρα του δημοψηφίσματος. Την τότε στάση του Παπαδόπουλου, των κομμάτων, του λαού.

Ίσως γιατί και στην τωρινή πολιτική συγκυρία, έχουμε συζητήσεις πιθανής επίλυσης μεταξύ Χριστόφια και Ταλάτ;

Από τη στιγμή που δεν υπάρχει μέχρι τώρα στην Κύπρο κανένα δείγμα «αριστερόστροφου» εξτρεμισμού ενάντια σε αντιφρονούντες, ποιος μπορεί να ήθελε μία τέτοια πράξη; Εάν επρόκειτο για δράση κάποιας ομάδας με ιδεολογικά κίνητρα, δε θα υπήρχε ένα μήνυμα ή προκήρυξη, που θα εξηγούσε το σκεπτικό της;

Η κυπριακή κοινή γνώμη, μέσα από παράθυρα, εφημερίδες και ψιθύρους έχει ακούσει τα πάντα: ότι κάποιοι φοβούνται τον Τάσσο ακόμη και στον τάφο, ότι οι βέβηλοι ήταν σπείρα κοινών τυμβωρύχων, ότι ήταν τούρκοι πράκτορες (!)…

Κανένα από αυτά τα σενάρια δε δείχνει αρκετά πειστικό, και όσο οι έρευνες για την εξιχνίαση της υπόθεσης μένουν άκαρπες, το μόνο που επιτυγχάνεται είναι η πόλωση του πολιτικού σκηνικού. Οι ΔΗΚΟικοί θα συσπειρώνονται γύρω από την θύμηση της πολιτικής γραμμής του Παπαδόπουλου, οι ΑΚΕΛικοί σε μία δύσκολη στιγμή για την κυβέρνηση θα μιλούν για προβοκάτσια χωρίς να μπορούν να καθορίσουν από πού αυτή προήλθε, και όλοι οι υπόλοιποι θα καταδικάζουν όσο πιο κατηγορηματικά μπορούν, στολίζοντας τα λόγια τους με ολίγον από… κυπριακό. Παλιές δοκιμασμένες συνταγές, που ίσως να οδηγήσουν στα παλιά γνωστά αποτελέσματα: αποδυνάμωση του κλίματος επαναπροσέγγισης, κλίμα δυσπιστίας, πολιτικά και διπλωματικά αδιέξοδα.

-------------

*κείμενο από δημοσίευση στο tvxs

Βρες τις διαφορές

ΕΠΑΝΩ: Δολοφονία Τάσου Ισαάκ, Αύγουστος1996

ΚΑΤΩ: Επεισόδια μεταξύ χούλιγκαν της Ομόνοιας και του ΑΠΟΕΛ, Νοέμβριος 2009. Ανήμερα της ανακήρυξης του "ψευδοκράτους". Ο εμπλεκόμενος νοσηλεύεται στην εντατική.

μυλλωμένα

ετυμολογία: παθητική μετοχή του μυλλώνω < μύλλα
επίθετο: μυλλωμένος (κυπριακή διάλεκτος) 
1. λιπαρός, αρτύσιμος, μη νηστίσιμος
2. που έχει άσεμνο, σκωπτικό περιεχόμενο, όπως τα γαμοτράγουδα
τα μυλλωμένα τραούθκια της νύφης*

Για τους Κύπριους φίλους και συναρρώστους ένα κείμενο για τα μυλλωμένα ίσως παραβιάζει ανοιχτές πόρτες. Εννοώ πως όλοι πάνω-κάτω τα γνωρίζουν, είτε τα έχουν ζήσει σε κανένα πανηγύρι και άλλη παραδοσιακή κοινωνική εκδήλωση, είτε τα έχουν ακουστά. Για όσους όμως δεν έτυχε να γεννηθούν και να μεγαλώσουν στην Κύπρο, η λέξη αυτή ίσως να μην θυμίζει κάτι, γιαυτό και παρέθεσα το λήμμα στην έναρξη του κειμένου. Μυλλωμένα σημαίνει αρτύσιμα, αυτά τα οποία δεν λέγονται σε περίοδο νηστείας, ίσως γιατί η  νηστεία έχει συνδυαστεί με μία διαδικασία κάθαρσης σωματικής και πνευματικής, επομένως δεν έχουν θέση σ'αυτή τα σεξουαλικά ποιηματάκια. Ίσως πάλι λέγονται μυλλωμένα γιατί έχουν στους στίχους πολύ... "κρέας"!
Τέλος πάντων ιστορικός γλωσσολόγος δεν είμαι, κι ας αφήσω τα πράγματα αυτά για τους ειδικούς.

Η πρώτη μου επαφή με τα μυλλωμένα ήταν πριν καναδυο χρόνια, όταν έλαβα πρόσκληση να παρευρεθώ σε μία εκδήλωση που ήταν εξ'ολοκλήρου αφιερωμένη σ'αυτά. Συμμετείχαν ο κύπριος μουσικός Μιχάλης Τερλικκάς, ο Μιχάλης Παπαευαγόρου, ο Βάσος Αργυρίδης, οι κανταδόροι Αρίονες και οι τσιαττιστές (οργανωτές αυθόρμητων λαϊκών διστίχων) Αρτέμης Καϊλής και Φώτης Ακαθιώτης, ενώ τη φιλολογική επιμέλεια είχε ο Ανδρέας Μακρίδης.

Στην πρόσκληση υπήρχε η υποσημείωση: "η παράσταση είναι ακατάλληλη για σεμνότυφους και ανήλικους". 

Όντως. Μετά από μία ώρα προγράμματος, μερικοί "προσβεβλημένοι" είχαν αποχωρήσει, προφανώς βρίσκοντας το περιεχόμενο των κειμένων "απρεπές" ή "κατώτερο". Η πλειοψηφία του κοινού πάντως όχι μόνο έμεινε, αλλά το ευχαριστήθηκε με το παραπάνω!

Διαβάστηκαν και κάποια ποιήματα τα οποία είχαν την επιγραφή "απιστεύτως μυλλωμένα" ,  δημιουργίες μαθητών και μαθητριών του Παγκυπρίου Γυμνασίου, πολύ ζωντανά και παιχνιδιάρικα στιχάκια που είναι ενδεικτικά της αυθόρμητης ελευθερόστομης δημιουργίας πέρα από τις επιταγές της ηθικολογίας. Θα τα μοιραστούμε εάν πέσουν στα χέρια μου κάποτε...

Πάντως χάρηκα όταν σε μία βόλτα σε διάφορα κυπριακά ιστολόγια, εντόπισα και αυτό που φέρει τον τίτλο "ΤΑ ΜΥΛΛΩΜΕΝΑ ΤΟΥ ΣΠΑΝΟΥΔΗ" και νομίζω ότι αξίζει να επισκεφτείτε για να διαπιστώσετε όσοι δεν γνωρίζετε για την δομή και το ύφος των κειμένων αυτών.

Μοιάζει λίγο με τις μαντινάδες και τα γαμοτράγουδα αλλά έχει ένα πολύ διακριτό σκωπτικό ύφος και -εννοείται- ένα παραδοσιακό κυπριακό χρώμα.

Τα μυλλωμένα, παρά τον στιγματισμό τους ως κατώτερων στιχουργημάτων (καθαρά λόγω περιεχομένου), τα βρίσκω ως αναγνώστης απολαυστικά και πολλές φορές περίτεχνα.

Άλλωστε να μην ξεχνάμε ότι και ο Σεφέρης σε μία δημιουργική του φάση, καταπιάστηκε με τέτοια κείμενα και τον συνεπήρε η λαϊκή ποιητική παραγωγή της Κύπρου.

Τα κείμενα αυτά, ίσως αργήσει η μέρα που θα αναγνωριστούν ως τα γνησιότερα αποτυπώματα της λαϊκής έκφρασης, αλλά πιστεύω πως αξίζει να διαδοθούν και να διαβαστούν όχι μόνο από τους Κύπριους, αλλά από όσους γνωρίζουν ή μαθαίνουν την ελληνική γλώσσα και τις διαλέκτους της.

*ορισμός από βικιλεξικό

Πλατεία Φανερωμένης: Τι λύθηκε με την καταστολή;

Η πλατεία Φανερωμένης στην παλιά πόλη είναι ένα από τα ιστορικά κέντρα κοινωνικοποίησης και νεανικών εκδηλώσεων στην Λευκωσία, και μαζί ένας από τους λίγους τόπους όπου μπορείς να δεις πεζό κόσμο  να κινείται, να διασκεδάζει και να συζητάει, όχι σε θηριώδη εμπορικά κέντρα και πολυτελή καφέ, αλλά στην πλατεία όπου υπάρχουν παραδοσιακά μαγαζιά, νεοκλασικά κτίσματα ή τόποι συνάθροισης εφήβων που δεν περνούν απαραίτητα στην εμπορική διάσταση της διασκέδασης (βραδιές με μουσικά σχήματα, υπαίθριες εκδηλώσεις κ.α.).

Τα όσα έγιναν τις τελευταίες ημέρες στον χώρο αυτό δεν τιμούν όχι την αστυνομία, αλλά και τα ανώτερα κλιμάκια της κυπριακής κοινωνίας γενικότερα. Γιατί δεν είναι μόνο η κατασταλτικού τύπου επέμβαση που επέλεξαν οι αρμόδιες αρχές έτσι ώστε να «ρυθμίσουν» την κοινωνική δραστηριότητα, αλλά και τα όσα ακολούθησαν, με δηλώσεις πολιτικών προσώπων που κατονόμαζαν την Φανερωμένη ως «πηγή εγκληματικότητας», αλλά και την σιωπή των μέσων ενημέρωσης σχετικά με τις πραγματικές διαστάσεις του φαινομένου.

Kανείς δεν λέει ότι η περιοχή Φανερωμένης, αλλά και της παλιάς πόλης γενικότερα, έχει αφεθεί στην ερήμωση εδώ και αρκετά χρόνια, χωρίς να έχει εφαρμοστεί ένα σχέδιο ανάδειξης της δομικής της ιδιαιτερότητας, του αρχιτεκτονικού πλούτου και της ιστορίας της. Το πρόβλημα δε θα λυθεί εάν δίπλα στα εγκαταλειμμένα κτίσματα και τα ξυλουργεία φτιάξουμε ένα εμπορικό κέντρο. Θα λυθεί όταν αναδειχθεί πλήρως ο διακριτός ρόλος της παλιάς πόλης, όταν ενωθεί το χθες με το σήμερα σε όλη την περιοχή, όπως συμβαίνει σε πολλά τμήματα παλαιών πόλεων της Ευρώπης, όπου πραγματικά χαίρεσαι να κινείσαι. Από την άλλη στην Λευκωσία έχουμε αφήσει να παρακμάσουν τα εκατοντάδες νεοκλασικά, για να ζήσουμε την «εξέλιξη» της τσιμεντοποίησης με την πιο χυδαία της μορφή.

Κανείς δεν λέει ότι στην περιοχή αυτή βρίσκονται παιδιά, τα οποία ασφυκτιούν στο κλίμα της ψευτογκλαμουριάς και της τυποποιημένης διασκέδασης, παιδιά που νιώθουν περιθωριοποιημένα γιατί οι δομές που κληρονόμησαν δεν τους εκφράζουν και δεν τους φτάνουν.

Τίποτε πιο εύκολο από το να στοχοποιηθεί  μία μειονότητα: μπορούμε για να καλύψουμε τους ενδότερους φόβους της κοινωνίας να πούμε ότι η Φανερωμένη έγινε «άβατο», να πούμε ότι είναι μήτρα έκνομων συμπεριφορών ή ότι η καταστολή είναι ο σωστός δρόμος για να αντιμετωπιστούν όλα αυτά. Όμως από τη στιγμή που θα φερθεί έτσι η πολιτεία έχει χάσει το παιχνίδι, έχει διευρύνει το ήδη υπαρκτό χάσμα μεταξύ των θαμώνων της περιοχής αυτής και του κράτους σε όλες τις εκφάνσεις του, έχει δώσει τη σιδερένια γροθιά εκεί που είναι εντελώς ανάρμοστο να το πράξει.

«Όσο μας χτυπάτε το μίσος μεγαλώνει…» είναι σύνθημα που κραυγάζουν τα παιδιά αυτά. Το προσδοκώμενο αποτέλεσμα είναι η διατήρηση του μίσους; Αν αυτή είναι η επιθυμία των πολιτευτών και της αστυνομίας ας ειπωθεί ξεκάθαρα και πέρα από την εκμετάλλευση φοβικών συνδρόμων.

Γιατί δεν υπήρξε ούτε ένας πολιτικός του κοινοβουλίου, γιατί δεν υπήρξε ούτε ένας αστυνομικός  να ενωθεί με το πλήθος στις γιορτές της Φανερωμένης;  Εκεί θα έβλεπαν μέσω της αλληλοκατανόησης κα της συζήτησης ότι δεν έχουν να κάνουν με εγκληματικά στοιχεία, αλλά με το πιο ζωντανό κομμάτι της νεολαίας.

Το να στείλουν μονάδες καταστολής σε κοινωνική δραστηριότητα για να δράσουν ως στρατός που πάει να «καταλάβει» μία περιοχή, μαυρίζει την εικόνα όλων τους. Εάν υπήρχαν οι οποιεσδήποτε ενδείξεις ή στοιχεία για μεμονωμένα άτομα, γιατί δεν τα χρησιμοποίησαν, και προτιμήθηκε η επίθεση εναντίον μιας ολόκληρης  μάζας ανθρώπων, οι οποίοι το μόνο που ήθελαν ήταν να διασκεδάσουν;

Το περιστατικό αυτό δεν είναι μεμονωμένο: η στοχοποίηση της παλιάς πόλης φαίνεται και από την επιχείρηση «σκούπα» που είχε επιχειρηθεί πριν λίγες βδομάδες σε σπίτια της περιοχής.  Μετανάστες υποχρεώθηκαν να βγουν από τα σπίτια τους, φορώντας χειροπέδες είτε είχαν χαρτιά είτε όχι, ενώ από έξω τους περίμεναν οι φωτογραφικοί φακοί για να τους «φιλοξενήσουν» στις εφημερίδες της επόμενης μέρας. Εύλογα αναρωτιέται κανείς, θα μπορούσε η αστυνομία να οργανώσει μία τέτοια επιχείρηση στην Ακρόπολη, στον Στρόβολο, στον Αρχάγγελο;  Ή μήπως οι νόμοι και οι επιχειρήσεις της αστυνομίας εφαρμόζονται με διαφορετικό τρόπο από περιοχή σε περιοχή;

Αλήθεια, τι λύθηκε με την καταστολή;

Έχει έστω και ένας κάτοικος αυτής της νήσου μετά την επέμβαση στρατιωτικού τύπου σε σπίτια και εκδηλώσεις, δυνατότερο το αίσθημα της ασφάλειας; Ή μήπως ανησυχεί για το αν θα συναντήσει το γκλομπ την επόμενη φορά που θα παραστεί σε κάποια υπαίθρια εκδήλωση;

Θέλουμε τους ανθρώπους μαζί, ελεύθερους να συναθροίζονται και να χρησιμοποιούν το δημόσιο χώρο, ή τον καθένα στο κλουβί του, σε μία μίζερη ιδιωτεία;

Η νεολαία έχει ήδη δώσει την απάντηση, και καλεί τις κορυφές των εξουσιαστικών δομών να την σεβαστεί.

*το κείμενο δημοσιεύτηκε στην μηνιαία εφημερίδα της Κύπρου "Πράσινη Ασπίδα"