Ποια ήταν τα "απολυμαντήρια" της Καλαμαριάς και γιατί πρέπει να γίνουν τόπος μνήμης

Μία πολύ σημαντική εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 19 Ιουνίου στην Καλαμαριά, από την Επιτροπή Πρωτοβουλίας για να γίνουν τόπος μνήμης τα απολυμαντήρια της περιοχής. 

Είναι αλήθεια ότι ακόμη και για τους Θεσσαλονικείς η ιστορία των απολυμαντηρίων, όπου στη συνέχεια στήθηκε η πλαζ Αρετσού και το δημοτικό θέατρο, ανήκει στις λιγότερο φωτισμένες πτυχές της προσφυγιάς που ήρθε στον ελλαδικό χώρο από την καθ'ημάς Ανατολή. 

Οι ομιλητές της εκδήλωσης αυτής, που ήταν εκπρόσωποι οργανώσεων, πολιτευτές διαφορετικών ιδεολογικών καταβολών, ιστορικοί και κάτοικοι της περιοχής, ανέλυσαν πτυχές της εμπειρίας των απολυμαντηρίων με βάση τις ιστορικές πηγές, εξήγησαν το σκεπτικό της διεκδίκησής της ιστορικότητας του τόπου και τίμησαν για πρώτη φορά συλλογικά τη μνήμη των προσφύγων που βρήκαν εκεί τον θάνατο.

Κοινή αναφορά έγινε στην διαδικασία με την οποία υποδεχόταν το νεοελληνικό κράτος τους ανθρώπους αυτούς: Πρώτα απ'όλα, το καράβι έδενε στην Καλαμαριά, ενώ τα ρούχα τους έμπαιναν στον κλίβανο. Αυτή ήταν μία διαδικασία που στην καλύτερη περίπτωση συρρίκνωνε και στη χειρότερη έλιωνε τα ρούχα των προσφύγων, έτσι που πολλοί από αυτούς στη συνέχεια έμεναν γυμνοί ή ρακένδυτοι. Εξίσου τραυματική ήταν η διαδικασία του αναγκαστικού κουρέματος, που ειδικότερα για τις γυναίκες ήταν πράξη ατιμωτική, ενώ ακολουθούσε ένα απροσδιόριστο χρονικό διάστημα που οι άνθρωποι αυτοί στοιβάζονταν σε παραπήγματα, ενώ οι μεταδοτικές ασθένειες της εποχής και οι κακουχίες κυριολεκτικά θέριζαν. Οι ταφές ήταν συχνά ομαδικές, ενώ αναφέρθηκαν μέχρι και ταφές ημιθανών. 

Καυκάσιοι, Πόντιοι, Μικρασιάτες, Ανατολικοθρακιώτες, άτομα όλων των ηλικιών και από όλες τις περιοχές της Ανατολίας βρέθηκαν εκεί, με τραγική ειρωνία για αρκετούς από αυτούς το να επιβιώσουν από τον πόλεμο και να χαθούν στα απολυμαντήρια. 

Οι παρόντες ζήτησαν την ανέγερση ενός μνημείου αντάξιου της μνήμης όσων χάθηκαν, και την ανακήρυξη του θαλάσσιου μετώπου της Καλαμαριάς σε χώρο ιστορικής σημασίας. 

Εικοσιδύο κεριά άναψαν στην Καλαμαριά, όσες και οι χιλιάδες των προσφύγων που υπολογίζεται
 ότι ξεψύχησαν εκεί 

κυρ Οδυσσέας

Ο κυρ Οδυσσέας τα τελευταία 20 χρόνια κυκλοφορεί με το ίδιο κοστούμι. Μαύρο μάλλινο κι από μέσα ένα πουλόβερ κασμίρι, ένα τόνο πιο ανοιχτό, κατάσαρκα ένα λευκό ριγέ πουκάμισο που τώρα έχει ψιλολιώσει και βγάζει μία απροσδιόριστη απόχρωση. Όταν λέμε είκοσι χρόνια μιλάμε για χειμώνα-καλοκαίρι, χωρίς διαλείμματα για διαφημίσεις. Ειδικά τους θερινούς μήνες, όπου έβλεπες τους εναπομείναντες στην πόλη να κυκλοφορούν ημίγυμνοι, ο κυρ Οδυσσέας στο ίδιο τέμπο και με την ίδια αμφίεση, κατευθυνόταν κάθε τόσο προς κάποιο κάδο σκουπιδιών, ενίοτε φορώντας και ρεπούμπλικα. 

"Περιμένει την κηδεία του" λέγαν οι γριές της γειτονιάς, που κάθονταν στο παγκάκι του ΕΟΠYΥ. "Τα έχει όλα κανονισμένα, διαμερίσματα στις κόρες και στους γιους, ένα χιλιάρικο στην άκρη, έραψε και το κοστούμι να τα έχει όλα σε ρέγουλα". 

Όμως ο θάνατος είναι απρόβλεπτος παράγων. Γιατί από τότε που συνέβησαν όλα αυτά, πέρασαν χρόνια και η ανάπαυση δεν ήρθε. Πήγε ογδόντα, πήγε ενενήντα, πήγε εκατό. Με μια σακούλα χάπια στο τραπέζι και πηγαινέλα στους κάδους, ο κυρ Οδυσσέας ζούσε έναν επίλογο που υπολόγιζε για παράγραφο και του προέκυψε εγκυκλοπαίδεια. 

Το χούι με τους κάδους είχε να κάνει με την επαγγελματική του ιδιότητα: δηλωμένος παλαιοπώλης, γυρνούσε πεζός με ένα τροχήλατο καρότσι παλιά, με αμάξι και τρέιλερ αργότερα, και μάζευε οτιδήποτε μπορούσε να έχει κάποια αξία για να κρατηθεί ή να μεταπωληθεί. 

Όπως κάθε δουλειά, είχε και αυτή το σκοτεινό της κομμάτι. Η συλλογή μετάλλων, μικροσυσκευών και δομικών υλικών δεν είχε ποτέ την έγγραφη άδεια των νόμιμων ιδιοκτητών. Καμιά φορά, δεν είχε ούτε την προφορική. Γυρνούσε στα νιάτα του σούρουπο σε ένα γιαπί και οι μάστορες είχαν αφήσει τελάρα με πλακάκια για το μπάνιο, τα είχαν αφήσει για αύριο. Τι τρία τελάρα τι δύο. Γυρνούσε στην Άνω πόλη και το καπάκι στο φρεάτιο του δρόμου ξεχαρβαλωνόταν, καιρός να βάλουν άλλο, μπορούσε να το παραχώσει κάπου στην καρότσα.

Δεν ήταν λίγες οι φορές που τον τσακώνανε, και τότε άρχιζε τα "δεν ήξερα" και "νόμιζα" και έλεγε για τα παιδιά του. Ωστόσο, δυο-τρεις φορές που έπεσε σε τσαμπουκαλήδες ιδιοκτήτες, δεν γλίτωσε τις ψιλές. Ας μην ξεχνάμε ότι εκείνα τα αγνά και ρομαντικά χρόνια, οι διαφορές τέτοιου είδους λύνονταν με ένα γερό κοπάνημα και δεν χρειάζονταν τηλέφωνα σε αστυνομίες, προσαγωγές και άλλα γραφειοκρατικά.
Επειδή όμως η εξέλιξη είναι αναπόφευκτη, όταν ένα κλεφτρόνι έφερε στον κυρ Οδυσσέα (που είχε πιάσει πια τα εβδομήντα) κάποια κλεμμένα για να τα διαθέσει στον κύκλο του, άρχισαν να μπλέκονται μαζί του και οι αρχές, οπότε το κάγκελο ήρθε νομοτελειακά. Δυόμισι χρόνια στη στενή σαν να μην τον άγγιξαν καθόλου, βγήκε έξω με το ίδιο μειλίχιο ύφος και με τις ίδιες πρακτικές.
Λίγο μάζεμα, λίγο δώσιμο, το σπίτι πήρε την οριστική του αρτ ντεκό μορφή, αφού ο πρώτος όροφος είχε άσπρο πλακάκι και ξύλινα κουφώματα, ο δεύτερος γκρι πλακάκι και αλουμινένια κουφώματα, και ο τρίτος με βάψιμο στο χρώμα της ώχρας, αλλά χωρίς κουφώματα.
Τα σίδερα στον κήπο ολοκλήρωναν την εικόνα, καθώς και τα δύο τρέιλερ που του είχαν ξεμείνει καμία εικοσαριά χρόνια με επιγραφές "ΠΩΛΕΙΤΑΙ".
Εκείνο που πουλήθηκε εντελώς ανέλπιστα τον προηγούμενο μήνα, ήταν το μπορντώ Καντέτ. Ήρθε ένας βιοπαλαιστής με φιζίκ παλαιστή, ρώτησε πόσα, παζάρεψε, το πήρε 350 ευρώ.
"Κοίταξε όμως" του λέει ο κυρ Οδυσσέας "Εγώ είμαι γέρος, μη με μπλέκεις με μηχανολογικά, ΚΕΠ και τέτοια. Θα μου δώσεις τα λεφτά, θα σου κάνω ένα χαρτί και κάνεις τη μεταβίβαση εσύ όπως αγαπάς".
"Εντάξει παπούλη" του λέει η αρκούδα. Βγάζει το μασουράκι, του το δίνει στο χέρι και πάει για τη μεταβίβαση.
Δύο ώρες μετά, γυρίζει έξαλλος και κάτι ουρλιάζει για δεκατρία χρόνια απλήρωτα σήματα, και τι θα κάνουμε τώρα, μη μου λες εμένα ότι δεν ξέρεις, πού είναι τα λεφτά, τι σημαίνει τα έδωσες και τα λοιπά.
Ο κυρ-Οδυσσέας, με τα μάτια του να χάνονται μέσα στις κόγχες, έκανε τον ανήξερο ενώ γελούσε η ψυχή του. Είχε χρόνια να νιώσει τόσο ζωντανός. 

Από τον Homo Sapiens στον Homo Deus: Γιατί τα δύο τελευταία έργα του Y.N. Harari είναι κεφαλαιώδους σημασίας για το σήμερα και το αύριο της ανθρωπότητας

Ήταν από παρότρυνση φίλου που οδηγήθηκα στο έργο του Ισραηλινού ιστορικού Γιουβάλ Νώε Χαράρι. Τσακισμένος από χειμωνιάτικα δεκάωρα και δωδεκάωρα στη δουλειά, του είπα πως το μυαλό μου παραήταν στραπατσαρισμένο εκείνη τη χρονική στιγμή για να μπορέσω να ασχοληθώ με ένα longread σε σχέση με την ιστορία του ανθρώπου. Η επιμονή του στην φράση "θα σε κάνει να αλλάξεις τον τρόπο με τον οποίο βλέπεις τον κόσμο" και η εξήγηση των βασικών πτυχών του βιβλίου, όντως με έπεισε για αυτό. Για την ακρίβεια, το Sapiens σε πρώτη φάση και το Homo Deus σε δεύτερη, ενεργοποίησαν σκέψεις τις οποίες ήδη έκανα σχετικά με τις αφηγήσεις μας για τον κόσμο και την καμπή στην οποία βρισκόμαστε σε επίπεδο κοινωνικής, πολιτικής και τεχνολογικής ανάπτυξης. Εκείνες τις μέρες, σκεφτόμουν πόσο επηρεάζει την ευρυμάθεια και την αντικειμενικότητά μας η προσκόλληση σε ιστορίες που έχουν ως επίκεντρο ένα έθνος ή μία πολιτική στόχευση. Υπερτονίζουμε τις διαφορές μας που έχουν να κάνουν με την γενετική ή πολιτισμική μας μοναδικότητα, σε έναν κόσμο που μέσω της αλματώδους ανάπτυξης του τεχνολογικού κλάδου, της βιολογίας αλλά και της πολιτικής/οικονομικής κατάστασης, μας οδηγεί να δρούμε και να σκεπτόμαστε όλο και πιο παγκόσμια.

Είναι επόμενο λοιπόν μία ιστορική αφήγηση που δεν θα ασχολείται με την ιστορία ενός ξεχωριστού έθνους ή μίας πολιτικής ομάδας, αλλά του ανθρώπινου είδους, με ύφος όχι επιτηδευμένα ακαδημαϊκό αλλά σοβαρά επιστημονικό και ζωντανό, να ιντριγκάρει και να κινητοποιήσει τον σημερινό αναγνώστη. 

Αυτό ακριβώς γίνεται στο Sapiens. Δεν πιάνουμε το νήμα από τις απαρχές ενός "εκλεκτού έθνους", αλλά από τότε που οι βιολογικοί μας πρόγονοι, από ασήμαντα πιθηκοειδή στη μέση της τροφικής αλυσίδας, άρχισαν να κυριαρχούν και να επεκτείνονται στον πλανήτη. 

Βλέπουμε όλα τα επεισόδια εξέλιξης των ανθρώπινων κοινωνιών, όλο το μεγαλείο και τον όλεθρο που αυτή προξένησε, προβληματιζόμαστε για τα στοιχεία που διαμορφώνουν τη διαφορετικότητα του ανθρώπου σε σχέση με τα υπόλοιπα θηλαστικά του πλανήτη, για το φαινόμενο της θρησκείας και γενικότερα το φαντασιακό, το ακατανίκητο όπλο του sapiens. 

Στο Homo Deus έχουμε να κάνουμε την προβολή όλων των συμπερασμάτων στο οποίο καταλήγει το πρώτο βιβλίο στο σήμερα: εφόσον ο άνθρωπος έχει φτάσει με τη λογική, τη φαντασία και την τεχνολογία να βελτιώσει σε σημαντικό βαθμό τη ζωή του, ακόμη και όταν αυτό συμβαίνει εις βάρος ζώων ή άλλων ανθρώπων, το επόμενο βήμα είναι ο Homo Deus, δηλαδή ο άνθρωπος-θεός, ο οποίος θα παρακάμψει την φυσική επιλογή. Ο Harari συζητά σε βάθος τα διαφορετικά πιθανά σενάρια με τα οποία μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο, τους φόβους και τα συναισθήματα που δημιουργεί στον άνθρωπο του σήμερα μία τέτοιου είδους μελλοντολογία, αλλά και τις απαντήσεις που καλείται να δώσει  συλλογικά η ανθρωπότητα φτάνοντας πιο κοντά σε αυτή την κατάσταση. 

Τελικά, ο φίλος μου είχε δίκιο. Το Sapiens και το Homo Deus όντως άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο βλέπω τον κόσμο και δικαίως ο Harari θεωρείται ένα από τα πιο κοφτερά μυαλά των αρχών του 21ου αιώνα. 

Διάβασα Sapiens στα ελληνικά, από μία πολύ προσεγμένη δουλειά των εκδόσεων Αλεξάνδρεια, αφού η μετάφραση και η ποιότητα χαρτιού και σχεδιασμού είναι πολύ υψηλή, ενώ  το Homo Deus στα αγγλικά από την Penguin. Για όποιον θέλει να εξασκήσει τη δεύτερη γλώσσα θα το συνιστούσα, αλλά πρέπει να έχει στο μυαλό του ότι το επίπεδο έκφρασης σε ορισμένα σημεία είναι αρκετά υψηλό. 

Σε κάθε περίπτωση, αμφότερα τα βιβλία ανοίγουν δρόμους της σκέψης και θέτουν πολύ χρήσιμους προβληματισμούς για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της ανθρώπινης ύπαρξης. 

Romeyka: μία διάλεκτος σε σίγαση αναδεικνύεται μέσα από την τέχνη, την επιστήμη και τα κοινωνικά δίκτυα

Για πολλά χρόνια το ζήτημα των εναπομεινάντων ελληνόφωνων* του Πόντου περνούσε από μία σκοπιά μονόπαντα εθνική: το τουρκικό κράτος προσπάθησε να αποσιωπήσει την παρουσία τους, ενισχύοντας στην περιοχή του Ευξείνου τα πιο επιθετικά εθνικιστικά αντανακλαστικά (διώξεις ελληνόφωνω
ν καθηγητών, ακτιβιστών και μουσικών) ενώ από την άλλη υπήρξε έντονη η διάθεση διάφορων Ελλήνων δημοσιογράφων, αναλυτών, καθηγητών αλλά και πολιτευτών, να ενισχύσουν την "κρυπτοχριστιανική" διάσταση του ζητήματος.

Έτσι, ένας Τούρκος υπήκοος που μιλούσε στο σπίτι και στο χωριό του ένα ελληνοποντιακό ιδίωμα ήταν για τους μεν Τούρκους συντηρητικούς ένας οιονεί προδότης που υποσκάπτει την εθνική ακεραιότητα, για τους δε Έλληνες συντηρητικούς ένας καταπιεσμένος χριστιανός που οι περιστάσεις δεν του επιτρέπουν την άσκηση των θρησκευτικών του καθηκόντων, κάτι που αναγκάζεται να κάνει κρυφά από την υπόλοιπη κοινωνία. 

Για μία ακόμη φορά, αποδείχτηκε ότι το να αντιμετωπίσουμε τα πολιτισμικά φαινόμενα αποκλειστικά με εθνικά ή θρησκευτικά κριτήρια είναι ολέθριο και μας απομακρύνει από την πραγματικότητα.  
Oι κάτοικοι των ακτών της Μαύρης Θάλασσας, εξ' ορισμού απομακρυσμένοι από το όποιο εθνικό τους κέντρο, ανέπτυξαν επί αιώνες έναν κοινό πολιτισμό που βασιζόταν περισσότερο σε έννοιες όπως το έδαφος, η κοινότητα, η γειτονία, οι κοινές δραστηριότητες, οι ανθρώπινες σχέσεις,τα  έθιμα, πράγματα που δεν χώρεσαν ούτε στα θρησκευτικά δόγματα που κυριάρχησαν μέχρι τη νεωτερική εποχή, ούτε φυσικά στα εθνικά φαντασιακά που διαμόρφωσαν τα έθνη-κράτη όπως τα γνωρίσαμε τον 20ο αιώνα.

Η Τραπεζούντα με τα περίχωρά της σήμερα. Φωτογραφία
από τη διαδικτυακή ομάδα "Thalassa Karadeniz"

Προσωπικά άκουγα με κάποιο δισταγμό τις αφηγήσεις για τους ελληνόφωνους του Πόντου, αποδίδοντάς τες σε φλογερή επιθυμία των ελληνοποντίων να διατηρήσουν μία πολιτισμική συνέχεια στη γη των πατρογονικών τους εστιών, ιστορίες δηλαδή πολύ καλές για να τις πιστέψει κανείς. Φαίνεται πως στην εποχή της ραγδαίας τεχνολογικής ανάπτυξης και της παγκοσμιοποιημένης πληροφορίας, η πραγματική διάσταση του φαινομένου δεν είναι εύκολο να κρυφτεί: υπάρχουν πάμπολλα παραδείγματα ανθρώπων που προβάλλουν αυτή την γλωσσική ποικιλία, και οι φυσικοί ομιλητές ανέρχονται σε χιλιάδες.
Τα λένε romeyka ασφαλώς λόγω της σύνδεσής τους με την ρωμιοσύνη, αλλά γράφονται με λατινικούς χαρακτήρες, αφού οι ομιλητές της προφανώς και δε γνωρίζουν τους ελληνικούς χαρακτήρες, συνεννοούμενοι για αρκετές από τις υπόλοιπες περιστάσεις του βίου τους στα τούρκικα, και έχουν υιοθετήσει από το εκπαιδευτικό τους σύστημα μία γραφή περισσότερο φωνητική παρά ιστορική.
Η... χάρη των ρωμέικων έφτασε μέχρι το πανεπιστήμιο του Cambridge, όπου η Δρ. Σιταρίδου έκανε μία αξιόλογη έρευνα σχετικά με τη διάλεκτο της συγκεκριμένης περιοχής, και συνέδεσε την ντοπιολαλιά αυτή με ορισμένες λειτουργίες της αρχαίας ελληνικής.

Ορισμένα χαρακτηριστικά δείγματα από τα romeyka σε ιστοσελίδες και κοινωνικά δίκτυα:

1. Ποίηση Αyşe Tursun:  "Αγαπώ σας romeyka"

2. Merve Tarınkulu: Η Μερβέ Τανρίκουλου τραγουδά στα ρωμαίικα της οφίτικης διαλέκτου
3. Apolas Lermi: CD Romeyka
4. Ομάδα "Thalassa Karadeniz" με μεταφορτώσεις από την καθημερινή ζωή στα χωριά του Πόντου 

Από όλη την ιστορία με τα romeyka, ένα πράγμα με εντυπωσίασε και εξακολουθεί να με εντυπωσιάζει: από τι υλικό να είναι φτιαγμένοι οι άνθρωποι εκείνου του τόπου, και διέσωσαν όλη αυτή τη ζωντανή μνήμη μετά από έναν αιώνα συστηματικών εκκαθαρίσεων. Είναι κάτι σχεδόν μεταφυσικό. 

_____________

*Ο όρος σαφώς είναι προβληματικός, αφού τα romeyka είναι παραλλαγμένα σε μορφή και περιεχόμενο σε σχέση με την ελληνική ποντιακή διάλεκτο, αλλά ο όρος ελληνόφωνοι εδώ χρησιμοποιείται για να δηλώσει τους ανθρώπους που μιλούν μίας ελληνικής προέλευσης διάλεκτο που διαφέρει και από την αντίστοιχη τοπική τουρκική, αλλά και από την επίσημη γλώσσα του γειτονικού κράτους. To ίδιο βέβαια ισχύει και για τον όρο romeyka, αφού η μεταφορά του σε ελληνικά συμφραζόμενα εννοεί ως "ρωμαίικα" τη γλώσσα των Ρωμιών, παρόλο που το ιδίωμα  λ.χ. των Ρωμιών της Κωνσταντινούπολης δεν έχει καμία σχέση με την ποντιακή διάλεκτο. Η Σιταρίδου προτείνει να χρησιμοποιείται ο όρος romeyka σε αντιδιαστολή με τον όρο romeika που αναφέρεται στις άλλες μορφές ελληνικής στην Ανατολή. 

Στον Σαχίρ, που παίξαμε μαζί μπάλα

"Όλα όσα ξέρω για την ηθική και την αίσθηση καθήκοντος τα έχω μάθει από το ποδόσφαιρο."
Αλμπέρ Καμύ

Εμείς είχαμε πάει να βοηθήσουμε στην κουζίνα. Πόσα χέρια; όσα μπορείτε και πήγαμε καμία εικοσιπενταριά. Θυμάμαι τι αστείο έδινε κι έπαιρνε όταν πηγαίναμε και τι κουρασμένη σιωπή υπήρχε όταν γυρνούσαμε. Σκηνές μέχρι εκεί που έπιανε το μάτι σου, πλαστικά κουτιά και λασπουριά δίπλα στις ράγες του τρένου. Η Ειδομένη, ένα χωριό στα σύνορα που δεν τράβηξε ποτέ τα φώτα της δημοσιότητας, γέμισε δημοσιογράφους από όλο τον κόσμο, που βρέθηκαν εκεί για να τραβήξουν ένα πλάνο και να στείλουν ρεπορτάζ. 

Τεράστιοι πληθυσμοί εγκλωβισμένοι επ'αόριστον, αφού μερικές δεκάδες μόνο θα περάσουν κάθε μέρα τα σύνορα για να κατευθυνθούν προς βορειότερες ευρωπαϊκές χώρες. Οι υπόλοιποι θα παραμείνουν εδώ, προσπαθώντας με όποιο τρόπο μπορούν να τα βγάλουν πέρα. Κάνοντας μπάνιο σε προκάτ ντουζιέρες, περιμένοντας για το μεσημεριανό συσσίτιο, ξαπλώνοντας σε ένα αντίσκηνο στο χώμα. 

Είχαμε κάτι σακούλες με συσκευασμένα τρόφιμα που τα είχαμε κουβαλήσει από Θεσσαλονίκη, κι εγώ κρατούσα μία στα χέρια μου. Περπατώντας προς τη σκηνή όπου θα δουλεύαμε, μου είπε ένας φίλος "ρε συ δεν τα δίνεις στα παιδιά; μην τα κουβαλάμε και άδικα ως εκεί", κάτι που μου φάνηκε πολύ λογικό. Με το που με είδαν όρμηξαν γύρω στα δέκα πιτσιρίκια πάνω μου, την πρώτη συσκευασία την έδωσα εγώ, τις υπόλοιπες βούτηξαν μέσα και τις άρπαξαν σαν να έβλεπαν το μάννα εξ'ουρανού. Ένας μεγαλύτερος Σύρος πλησιάζει και τα μαλώνει. Μία εθελόντρια του Ερυθρού Σταυρού μαλώνει εμένα "Δεν έπρεπε να τους τα δώσετε έτσι". Όντως, δεν έπρεπε να τους τα δώσω έτσι, και το κατάλαβα από τα μάτια των παιδιών που δεν πρόλαβαν.
Η επικαιρότητα αλλάζει ακόμη και μέσα στη μέρα: Έκλεισαν τα σύνορα. Τόσοι τη μέρα. Άλλος αριθμός την επόμενη. Συνεδριάζουν στην Ευρώπη. Αποφασίζονται άλλα, εφαρμόζονται άλλα. Ένας ποταμός ειδήσεων που το μόνο που γεννάει στους ανθρώπους αυτούς είναι πανικό και αβεβαιότητα.
Οι μάγειρες ετοιμάζουν το φάγητό μέσα σε ένα κοντέινερ με υποτυπώδεις υποδομές. Το βγάζουν σε μεγάλες λεκάνες και σε ένα διπλανό δωμάτιο γίνεται η προετοιμασία των μερίδων. Στην αρχή μεθοδικά, με πακετάρισμα και νερό, όσο πλησιάζει η νύχτα και υπάρχουν ακόμη άνθρωποι χωρίς φαγητό, όλο και πιο βιαστικά. Για να φάνε οι τελευταίοι, κι αφού το μαγειρεμένο έχει τελειώσει, βγαίνει ό,τι συσκευασμένο υπάρχει σε δωρεές από την αποθήκη. Το βράδυ, έχοντας γυρίσει στο σπίτι, είχα εφιάλτες με μάγειρες που τρέχαν αλαφιασμένοι ενώ οι φωνές τους τρυπούσαν τα αυτιά μου "δε φτάνει το φαί!" και κόσμος να μαλώνει απέξω.
Στα διαλείμματα κάναμε βόλτες στον πρόχειρο καταυλισμό. Όσα παιδιά δεν είχαν καταβληθεί από το κρύο και την υγρασία, ήταν στον κόσμο τους. Θαύμασα την ανεμελιά των παιδιών, που μπορούσαν να παίξουν κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες. Μέσα στη γούρνα με τη λάσπη που απέφευγαν όλοι, έβαλαν ένα κιβώτιο κι έπαιζαν τον βαρκάρη, με κουπιά από κλαδιά που βρήκαν παραδίπλα. Με μία μπάλα που είχαν φέρει κάποιοι εθελοντές, έδιναν πάσες σε κύκλο. Ένας εικοσάρης που συμμετείχε στο παιχνίδι έκανε τον διαιτητή -με σφυρίχτρα παρακαλώ- και σταματούσε το παιχνίδι όποτε ήθελε να περάσει κάποιος. Ο Σαχίρ ήθελε να έρθει στην απέναντι μεριά του κύκλου, κρατούσε κι ένα ποτήρι με γάλα ενώ ψευτοκλοτσούσε, ήταν σειρά μου να παίξω,τον βρήκε η μπάλα κι έπεσε. Έκανε να κλάψει αλλά τον τράβηξα αμέσως στο κοντέινερ να τον σκουπίσω και να επανορθώσω για το γάλα. Αν υπάρχει αυτό που λέμε "πατρικό αίσθημα" πρέπει να μου δημιουργήθηκε περισσότερο από ποτέ. Βασικός νόμος του ποδοσφαίρου της αλάνας, αν πέσεις και δεν έχεις χτυπήσει σε ανυπόφορο βαθμό, πρέπει να ξανασηκωθείς και να συνεχίσεις. Ο Σαχίρ το είχε μάθει πριν παίξει ποδόσφαιρο, αφού βρέθηκε να δύο χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το σπίτι του με λασπωμένα παπούτσια. Σηκώθηκε και συνεχίσαμε.Μακάρι τώρα που άρχισαν οι ανοιξιάτικες καταιγίδες της Ευρώπης, να είναι κάπου ζεστά.

Πολυτεχνειοτερατολογία. (Η "σιωπηλή γενιά" ενάντια στο Πολυτεχνείο)

Τι εννοούμε με τον όρο "γενιά";

Μία ομάδα ανθρώπων που βρίσκονται κοντά ηλικιακά, σε πρώτο βαθμό.

Μία ομάδα ανθρώπων με κοινά βιώματα, αφετηρίες, δράσεις, σε δεύτερο. 

Μία ομάδα που αναπτύσσει τα δικά της χαρακτηριστικά, διακριτά από την προηγούμενη και από την επόμενη, σε τρίτο. 

Ο χωρισμός των ανθρώπινων ζωών σε γενιές είναι κοινό γνώρισμα των ανθρωπιστικών επιστημών (π.χ. "η Γενιά του τριάντα" στη λογοτεχνία), και πάντα έχει ένα βαθμό αυθαιρεσίας, από τη στιγμή που τοποθετεί τις διαφορές μεταξύ ατόμων σε δεύτερη μοίρα, και αναλύει μακροσκοπικά δίνοντας προτεραιότητα στις ιστορικές ομοιότητες.

Σήμερα στο στόχαστρο βρίσκεται η "Γενιά του Πολυτεχνείου". Μία γενιά που κατά τις προηγούμενες δεκαετίες εξυψώθηκε, υμνήθηκε, έγινε ως ένα βαθμό καθεστώς.

Το Πολυτεχνείο ήταν μία σύγχρονη λαϊκή εξέγερση με ό,τι αυτό συνεπάγεται: μαζικότητα, μαχητικότητα, συνθήματα, αιτήματα, αντίκτυπο. 

Οι άνθρωποι που συσπειρώθηκαν γύρω από αυτήν την κοινωνική εξέγερση πήραν μία για πάντα τη στάμπα της "γενιάς του Πολυτεχνείου". 

Και όμως, αυτή η φαινομενικά συμπαγής ομάδα (με ένα από τα κεντρικά συνθήματα το "Όλοι ενωμένοι") είχε από τη γέννησή της τόσο διαφορετικούς προσανατολισμούς! Κανείς δε μπορεί να πει ότι όλοι όσοι βρίσκονταν στο Πολυτεχνείο είχαν την ίδια ιδεολογία, ή τους ίδιους σχεδιασμούς σε περίπτωση που θα έπεφτε η Χούντα. 

Τους ένωσε η κοινή απόγνωση για την κατάσταση που βίωναν εκείνη τη στιγμή. Και γι'αυτό τους ακολούθησε ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού λαού, ανεξάρτητα εάν ανήκε στον φοιτητικό χώρο ή όχι. 

Όταν λέμε "Γενιά του Πολυτεχνείου" δεν μιλάμε μόνο για τους ανθρώπους που έκαναν πολιτική καριέρα με αφετηρία την εξέγερση. Αυτοί υπάρχουν σε κάθε αντίστοιχη στιγμή της ιστορίας. Μιλάμε για όλους εκείνους που φώναξαν "παρούσα" και "παρών" σε μία κρίσιμη πολιτική απόφαση. 

Για να ορίσουμε τη "Γενιά του Πολυτεχνείου", πρέπει να ορίσουμε που τελειώνει αυτό το σύνολο.

Καρντάσι, αυτό δε λέγεται ζωή

Σπάνια αναδημοσιεύω εδώ κείμενα από άλλα ιστολόγια. Βρίσκομαι στη Θεσσαλονίκη για τις γιορτές, και είχα στο μυαλό μου να γράψω κάτι για την κατάσταση που αντίκρυσα. Ωστόσο, διαβάζοντας το παρακάτω κείμενο στην "Πολυκατοικία μας" , είπα ότι δε θα μπορούσα να γράψω ποτέ κάτι καλύτερο εγώ, ένας εξωτερικός (πλέον) παρατηρητής αυτής της καθημερινότητας. Το παραθέτω λοιπόν αυτούσιο, με την ελπίδα να γίνουν περισσότεροι αυτοί που σκέφτονται όπως ο συγκεκριμένος συγγραφέας:

"Χριστούγεννα, πρωτοχρονιά, μέρες αγάπης, χαράς κτλ. Σώπα ρε χριστιανέ. Αυτό βλέπεις εσύ; Εγώ γιατί βλέπω τελείως διαφορετικά τα πράματα; Να'μαι απαισιόδοξος; Δε νομίζω. Ουτοπιστής και απαισιόδοξος δεν πάνε μαζί. Εγώ γιατί βλέπω όλο και περισσότερο κόσμο να ψάχνει στα σκουπίδια; Στα σκουπίδια της κατανάλωσής μας που μειώθηκαν και αυτά λόγω κρίσης. Εγώ γιατί βλέπω κόσμο που δεν τα βγάζει πέρα; Γιατί βλέπω κόσμο να μετράει τα ψιλά του; Όταν είναι ευχαριστημένος κάποιος που απλά "βγαίνει", που βγάζει δηλαδή τόσα, ώστε να πληρώσει τους λογαριασμούς του, έχουμε περάσει σε άλλο επίπεδο και έχει αλλάξει η έννοια της λέξης "ζωή". Δε λέγεται ζωή αυτό καρντάσι. Και αν εσύ και εγώ έχουμε 2 φράγκα από τους δικούς μας, μην επαναπαύεσαι. Έρχεται και η σειρά μας. Δεν ξέρω αν το κατάλαβες, αλλά αυτό το πράμα είναι κύκλος. Σπάει ένας κρίκος και πάει ο κύκλος. Η λεγόμενη "μεσαία τάξη" μου θυμίζει άτομα που βρίσκονται σε μια πισίνα που γεμίζει με νερό. Άλλοι κοντοί, άλλοι ψηλότεροι, όλοι όμως πιο κοντοί από το βάθος της πισίνας. Άλλοι έχουν ήδη πνιγεί, άλλοι πνίγονται, άλλοι ακόμα παίρνουν αέρα. Το θέμα είναι ότι η πισίνα θα γεμίσει και δε θα μείνει κανένας.

Γιατί στα λέω τώρα αυτά... Γιατί θέλω να στα πω, γιατί με τρώει, γιατί η οργή μου εκδηλώνεται είτε με τη βία, είτε με το γράψιμο ρε καρντάσι μου. Ξαναδιάβαζα προχτές την "Πραγματεία περί εθελοδουλείας"του Λα Μποεσί. Ο τύπος τα έλεγε τόσο απλά. Σου έλεγε: "Αν θες να είσαι δούλος ρε μαλάκα, είναι δική σου επιλογή, αν δε θες είναι πάλι δική σου". Το θέμα είναι ότι ακόμα δεν έχουμε επιλέξει να μην είμαστε. Γιατί είναι θέμα επιλογής, μην κρυβόμαστε. Παλιότερα νόμιζα ότι ο άνθρωπος εξεγείρεται από το κεφάλι. Τώρα βλέπω ότι μάλλον από το στομάχι εξεγείρεται. Και τότε να δεις αίμα.

Μιλούσα με τον πατέρα ενός φίλου πριν μέρες καρντάσι μου. Ξέρεις τι μου είπε και τον κοιτούσα σα μαλάκας; "Εσείς οι νέοι θα έπρεπε να είστε στο δρόμο και να τα γαμήσετε όλα". 

-"Θα'πρεπε", του είπα και γω."

Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης 2010

Η διεθνής έκθεση Θεσσαλονίκης είναι, όπως και να το πάρεις, ένας θεσμός με ιστορία.

Από τις λίγες φορές που βρέθηκα Σεπτέμβρη στην πόλη, είπα να πάω γιατί σκέφτηκα πως έχω χίλιους λόγους. 

Για "πρεμιέρα" φέτος, δε μας επιφύλαξε τίποτε το ιδιαίτερο. 

Η πόλη όπως ήταν προαποφασισμένο γέμισε ένστολους που απέκλεισαν ολόκληρο το κέντρο, οι πορείες είπαν τα δικά τους και γύρισαν πίσω αναγκαστικά, ο εκτελών χρέη πρωθυπουργού έφαγε ένα σκηνοθετημένο παπούτσι (το σκηνικό από ότι φαίνεται είχε στήσει ρεπόρτερ του bbc για να στείλει ένα πιασάρικο βίντεο back home), έζησαν αυτοί καλά και εμείς χειρότερα.

Σε επίπεδο πολιτικής, ήταν μεγάλο σοκ για μένα η επικοινωνιακή στρατηγική που διάλεξε το επιτελείο του Γ. Παπανδρέου, υιοθετώντας το σλόγκαν "Ναι, γίνεται", το οποίο είναι μετάφραση του ομπαμικού "yes, we can!". Μου δείχνει ότι απευθύνεται σε ιθαγενείς με αισθητική βραζιλιάνικου σίριαλ, όπως στο παλιότερο (προεκλογικό) βίντεο με τα σηκωμένα μανίκια. Σοφό -και εδώ- το "κάθε φέτος και χειρότερα"...

Κάτι όμως κράτησα από όλο το βράδυ του Σαββάτου καθώς κάπνιζα ένα τσιγάρο απελπισίας στην περιοχή της Καμάρας.
Ήταν κοντά μου μία γυναίκα σαραντάρα και μιλούσε στον διπλανό της, τον οποίο προφανώς είχε γνωρίσει την ίδια μέρα: "Χαίρομαι πολύ που σε γνώρισα ρε συ. Είσαι πολύ τρελός για να ζήσεις και πολύ σπάνιος για να πεθάνεις"
Δεν περίμενα ότι υπάρχουν άνθρωποι που μιλάνε ακόμη έτσι. Χωρίς να θέλουν να πουλήσουν τίποτε.

Ο παπάς φαντάρος και ο πόλεμος της Κορέας

Σήμερα 25 Ιουνίου συμπληρώνονται 60 χρόνια από την έναρξη του πολέμου της Κορέας. Έχω την εντύπωση ότι εάν ρωτήσεις αυτή τη στιγμή 10 Έλληνες πολίτες οι 9 θα δηλώσουν άγνοια σχετικά με τη συμμετοχή του ελληνικού στρατού στην εμπόλεμη αυτή κατάσταση τη δεκαετία του 50. Και πως να είναι διαφορετικά, όταν η εντύπωση που λαμβάνουμε από εκπαιδευτικό σύστημα και Μ.Μ.Ε. είναι της "μικρής αλλά έντιμης χώρας που έχει μόνο αμυντικό στρατό".

Βλέποντάς την επέτειο το πρωί σε κάποια "σαν σήμερα" εκπομπή, μου ήρθε στο νου μία προ τριετίας γνωριμία που είχα κάνει στο αεροδρόμιο του Σίδνεϊ. 

Τις παρέες του αεροδρομίου τις εκτιμώ και τις θυμάμαι, γιατί  ένας άνθρωπος που βλέπεις για πρώτη και τελευταία φορά, μπορεί να σου πει πράγματα που δε θα έλεγε σε κάποιον γνωστό του από χρόνια.

 Η κούραση ήταν αρκετά μεγάλη εκείνη τη μέρα, αλλά συνδυαζόταν με την γλυκιά αίσθηση του να διανύεις ένα μεγάλο μέρος της Γης μέσα σε 24 ώρες. Είχα ξεκινήσει από Κύπρο, με ενδιάμεσες στάσεις Αθήνα-Σιγκαπούρη-Σίδνεϊ, για να καταλήξω στην Αδελαϊδα και στο πανεπιστήμιο που θα με φιλοξενούσε για τους επόμενους μήνες. Μετά την απογείωση από Αθήνα σταμάτησα, όπως είναι φυσικό, να ακούω ελληνικά γύρω μου αφού οι επιβάτες προέρχονταν από άλλες χώρες.

Η τελευταία πτήση είχε, όμως, δύο απρόσμενους συνταξιδιώτες: ένα υπερήλικα παπά από την Ελλάδα με την παπαδιά του. Με πλησιάζει και αρχίζει την παντομίμα για να ρωτήσει τι ώρα φεύγει το αεροπλάνο: μία δείχνοντας το ρολόι του μία κουνώντας τα χέρια, μέχρι να με ακούσει να του λέω "μιλήστε ελληνικά" και να αλλάξει δέκα χρώματα από τη χαρά του. 

Νησιώτης ήταν (από τη Λήμνο εάν δε με απατάει η μνήμη μου), του είπα ότι είμαι από τη Θεσσαλονίκη και αμέσως αρχίσαμε όπως οι περισσότεροι Έλληνες όταν συναντιούνται να βρούμε γνωστούς για να βγούμε στη χειρότερη κοντοχωριανοί και στην καλύτερη συγγενείς.

Βέβαια το πείραμα ήταν λίγο αποτυχημένο γιατί ο παπάς με ρωτούσε αν ξέρω κάτι καλόγριες στο μοναστήρι της Αγίας Αναστασίας ή τον επίτροπο της ενορίας Αγίου Παύλου. Υπήρχε δηλαδή ένα χάσμα γενεών και αντιλήψεων, αλλά η συζήτηση συνεχίστηκε παρά τα όποια εμπόδια.

Αν και ρασοφόρος, είχε μία προφορά παλιού μάγκα, ήταν ένας ιερέας παλιάς κοπής και λαϊκός άνθρωπος. 

Μου είπε ότι πήγαινε να συναντήσει τον αδερφό του που τον κάλεσε στην Αυστραλία. "Έχω καμιά δεκαπενταριά χρόνια να τον δω, μπορεί και να μη τον γνωρίσω τώρα" μου είπε.

Τον ρώτησα αν είναι η πρώτη φορά που βγαίνει από τη χώρα "Όχι έχω βγει πολλές φορές και στην Ευρώπη που πήγαμε με την ενορία και στην Κορέα όταν ήμουνα μικρός". 

"Έχει ελληνορθόδοξους στην Κορέα;"

"Πριν γίνω παπάς πήγα, μικρός, να πολεμήσω"

Και τότε ήταν η δική μου σειρά να αλλάξω δέκα χρώματα.

Ήταν μια συζήτηση που δεν μπορούσα να περιμένω ότι θα κάνω με το συγκεκριμένο άνθρωπο, αλλά γι'αυτές τις περιπτώσεις βγήκαν παροιμίες όπως "τα φαινόμενα απατούν". Ο γέρος που είχα μπροστά μου ήταν ένας από τους 1.000 που είχαν αποσταλεί εκ μέρους της Ελλάδας στην άλλη άκρη του κόσμου, για να λάβουν μέρος σε ένα "πόλεμο δύο κόσμων". Η υποτιθέμενη διαμάχη μεταξύ της Βόρειας και της Νότιας Κορέας, οδήγησε στην εμπλοκή πολλών χωρών, και την σύγκρουση των δύο παγκόσμιων στρατοπέδων,σε ένα πεδίο μάχης από τα σφοδρότερα στην διάρκεια του 20ου αιώνα.

Κι άρχισε να εξιστορεί χωρίς να του κάνω πολλές πιεστικές ερωτήσεις:

"Έρχονταν και μας έλεγαν: "σας εδόθη η τιμή να υπερασπίσετε τα ελληνικά όπλα εις την Κορέα".Εάν ήσουν μάχιμος, και δεν είχες τα κοινωνικά φρονήματα λερωμένα πήγαινες".

"Ούτε θυμάμαι πόσους σκότωσα. Έρχονταν οι σχιστομάτηδες κατά κύματα. Πρώτη γραμμή δεύτερη γραμμή εμείς με τα δυνατά τα όπλα τους καθαρίζαμε κρατούσαμε τη θέση μας. Μετά έκλαιγες όταν σκεφτόσουν πόσους έφαγες αλλά τι να κάνεις; Ή θα τον σκότωνες εσύ ή θα σε σκότωνε αυτός. Άλλη περίπτωση δεν υπήρχε"

"Όταν μας στείλανε με τους Αμερικανούς εκεί ήτανε ζάχαρη. Αυτοί τρώγανε ένα πρωϊνό που εμείς δε το είχαμε ξαναδεί ποτέ, τι αυγά θες τι μπέικον τι μαρμελάδες λες και ήμασταν σε ξενοδοχείο"

"Κάποιοι είχανε σχέσεις εκεί στην Ασία είχε πολύ καλές γυναίκες, πολύ καλές. Άλλοι αφήσανε εγκύους πίσω και θέλανε να μείνουν εκεί, αλλά οι αξιωματικοί δε τους αφήνανε και φεύγανε με δάκρυα στα μάτια. Δεν αφήνανε ελληνικό κορμί εκεί λέγαν τόσους έφερα τόσους θα πάω πίσω. Και που να ξαναπάς μετά στην Κορέα έπρεπε να δουλεύεις μια ζωή να βρεις τα εισιτήρια, μη τα συζητάς"

Ύστερα ήρθαν και τον κάθισαν σε ένα καροτσάκι γιατί είχε προτεραιότητα ως ηλικιωμένος για να μπει πρώτος στο αεροπλάνο. Του φαινόταν υπέροχο που τον πρόσεχαν τόσο και καμάρωνε ενώ ο υπάλληλος τον έσερνε μακρυά από τα μάτια μου. 

Πόσο παράδοξο ήταν ότι ένας άνθρωπος που γνώρισε και άσκησε τόση βία στη ζωή του να γίνει ιερέας; Πολύ, αλλά σε τελική ανάλυση μπορεί να ήταν η υγιής αντίδραση ενός απλού ανθρώπου, το τελευταίο καταφύγιο ενός φτωχού νησιώτη από τις τύψεις. Δε μπόρεσα να μισήσω αυτό τον άνθρωπο ποτέ. Όμως δε θα σταματήσω ποτέ να μισώ εκείνους που τον εργαλειοποίησαν με τέτοιο φρικτό τρόπο, και τον έστειλαν σε ένα άγνωστο μέρος να σκοτώσει αγνώστους, εφοδιασμένο με πολλά κιλά προπαγάνδας και "συμμαχικών" όπλων.

Αναζητώντας το χαμένο γέλιο

Δεν είναι μόνο που έκοψαν μισθούς και συντάξεις. Δεν είναι μόνο που μας κοροϊδεύουν κάθε 4 χρόνια με μία κατ'επίφαση δημοκρατία. Δεν είναι μόνο που περπατώντας στους μεγάλους δρόμους  τα περισσότερα καταστήματα είναι άδεια με ενοικιαστήρια. Είναι, γαμώτο, που έχουν ακρωτηριάσει αυτό το λαό στερώντας του το γέλιο. Δε θυμάμαι όσο ζω πιο κατεβασμένα μούτρα, πιο μίζερη καθημερινότητα στην χώρα αυτή. 

Στη θέση των εκείνων που πείραζαν τις γκόμενες που περνούσαν και σκάρωναν πλάκες μεταξύ τους, στη θέση εκείνων που περπατούσαν με το κεφάλι ψηλά και χαιρετούσαν τη γειτονιά, έχουν μπει αγχωμένα ανθρωπάκια τρομοκρατημένα μέχρι το μεδούλι, και είναι σαν να γράφεται στο πρόσωπό τους "Μη με απολύσεις, σε παρακαλώ! Θα δουλέψω και για 500. Θα δουλέψω δωδεκάωρο. Θα μου πιάσεις τον κώλο και θα πω ευχαριστώ! Ξεφτίλισέ με αλλά άσε με να επιβιώσω"

Για να γυρίσουν μετά στο σπίτι και να δουν στις οθόνες τους όσα δε μπορούν να ζήσουν: καλωδιακά γούστα, facebookογνωριμίες, μεγάλες ζωές κάποιων άλλων. Του 8ωρου οι πεσόντες νανουρίζονται με τσόντες, και ζήσαν αυτοί καλά και εμείς χειρότερα. Ακούει κανείς;

Ελλάς-Τουρκία...συμπαιγνία

Είναι μερικές μέρες που η έκφραση "όλα σικέ-όλα κατς" επιβεβαιώνεται περισσότερο από ότι σε άλλες. 

Ας πούμε όταν περπατάς στους δρόμους της Θεσσαλονίκης και βλέπεις μία αφίσα σαν κι αυτή, με την ευγενική χορηγία της  εθνοσωτηρίου Νομαρχίας της πόλεως. Το artwork θυμίζει κάτι μεταξύ  Mortal Combat και εξωφύλλου των manowar, με τους δύο πολεμιστές να είναι έτοιμοι για την "μάχη των μαχών". Η οποία είναι ποιά;

Μία ρεβάνς σε "διεθνές show"... 

Μάλιστα, οι δύο "μονομάχοι" ξανασυναντήθηκαν σε αγώνα στα κατεχόμενα της Κύπρου, όπου ο Τούρκος υπερίσχυσε του Έλληνα. Τώρα είναι η ώρα να φουσκώσει λίγο και η εθνική υπερηφάνεια των συμπατριωτών μας που θα ταυτιστούν με τον δικό τους δάρτη. 

Και να ξεφουσκώσει ανάλογα το πορτοφόλι τους...

panem et circenses. Νομάρχη της καρδιάς μας, τα πάντα εν σοφία εποίησες.

25 Μαρτίου 2010

Σε κάνω χάζι νεοέλληνα όταν δηλώνεις στα κανάλια της τηλεοπτικής σου δημοκρατίας, πως νιώθεις εθνική ανάταση σα βλέπεις τα μαθητούδια να παρελαύνουν στρατιωτικά, και τα φανταράκια να φουσκώνουν τα στήθη για να πάρουν τιμητική.  Σε παίρνω μάτι όταν βγάζεις την σημαία στο μπαλκόνι μηχανικά όπως όταν βγάζεις βόλτα το σκύλο σου. 

Στο σχολείο που πήγες, σε έμαθαν να αισθάνεσαι υπερήφανος για κάποιους που θυσιάστηκαν για "να είσαι εσύ ελεύθερος", δηλαδή να απολαμβάνεις τώρα το αυτοκίνητο, τους πρετεντεροπολίτες στην lcd και το δάνειο στην τράπεζά σου. Βέβαια σου έκρυψαν ότι πολλοί από αυτούς που έδωσαν το αίμα τους ενάντια στην οθωμανική διοίκηση δεν ήξεραν λέξη ελληνικά. Και ότι πολλοί από αυτούς που μιλούσαν ελληνικά και ορκίζονταν στο Χριστό ήταν στην απέναντι πλευρά.

Ρίξε μία έντιμη ματιά στο κράτος σου και καμάρωσε τη "λευτεριά" σου. Από την ίδρυσή του, αντί να υπάρχουν γνήσιοι πολιτικοί σχηματισμοί, υπήρχε γαλλικό, αγγλικό και ρωσικό κόμμα. Με τον ίδιο τρόπο που σήμερα οι "αντιπρόσωποί" σου βγαίνουν σεργιάνι εις τας Ευρώπας και ζητιανεύουν για να μπορείς εσύ να δανείζεσαι από τους νόμιμους τοκογλύφους, και οι ίδιοι να συνεχίσουν να χρηματίζονται από την Siemens και άλλα ευαγή ιδρύματα. 

Και γιόρτασε το κράτος σου τη σημερινή επέτειο με πολλά στεφάνια στον Κολοκοτρώνη, τώρα που είναι στην γη από κάτω και δε μπορεί να μιλήσει για τη φυλάκιση που του δόθηκε για "ευχαριστώ" όσο ζούσε.

Ντύσε τα παιδιά σου από Έβρο μέχρι Κρήτη με φουστανέλες μίνι, κι ας μην είναι η παραδοσιακή φορεσιά όλων μας, ούτε καν των τότε οπλαρχηγών. Κάτι πρέπει να μας ενώνει. Σαν το ούζο και τη χωριάτικη στην ταβέρνα που έκανες σήμερα ρεζερβέ. 

Στη λευτεριά σου πίνω και στη δική μου. Και μακάρι να τη φέρουμε κάποτε.

Το ολλανδικό μπουρδέλο

  Η "red light district" των ολλανδικών πόλεων, και ιδιαίτερα του Άμστερνταμ, είναι παγκόσμια γνωστή. Είναι δε ένας από τους δύο βασικούς πυλώνες στους οποίους έχει στηρίξει η Ολλανδία τον τουρισμό της, μαζί με την κουλτούρα των coffeeshops. Κατ'εμέ η κατάσταση αυτή αδικεί τις φυσικές και αρχιτεκτονικές ομορφιές που έχει η χώρα, αλλά μήπως κάθε λόγος ταξιδιού δεν καταλήγει έτσι όταν παραδίδεται στον βιομηχανοποιημένο τουρισμό;
 Η Ολλανδία λοιπόν ως τουριστική βιομηχανία παράγει δύο μεγάλες ομάδες καταναλωτών: τους ναρκωτουρίστες και τους σεξοτουρίστες. Μιλάμε για δύο πράγματα που μπορεί να βρει κανείς πάνω-κάτω σε κάθε ευρωπαϊκή πόλη, αλλά θέλεις η αστυνομική και κοινωνική ανοχή, θέλεις η ευρεία διαφήμιση μίας τέτοιας κατάστασης, έχει δημιουργήσει αυτό το φαινόμενο.
  Βλέπεις δηλαδή περπατώντας στους δρόμους του Άμστερνταμ, πιτσιρικάδες Αμερικάνους, Σέρβους, Έλληνες που περπατούν στο δρόμο απολαμβάνοντας το τσιγάρο τους χωρίς να φυλάγονται. Τους δίνει μία αίσθηση ελευθερίας να γεύονται δημόσια κάτι που στη χώρα τους θα αποτελούσε αιτία προσαγωγής και δικαστηρίου.
 Το ίδιο νιώθουν και οι δύο κοστουμαρισμένοι Γάλλοι της τάξης των golden boys, που διαπραγματεύονται σουρωμένοι, κι ενώ τα ατσαλάκωτα πουκάμισά τους να έχουν βγει απ'τα παντελόνια, μία ομαδική συνουσία με την κοπέλα της βιτρίνας.
  Αυτές οι βιτρίνες! Πόσο μελάνι έχει χυθεί για πάρτη τους. Από copy-paste τουριστικούς οδηγούς μέχρι ηθικολόγους του χτες και του σήμερα, από πολιτικώς ορθούς ρήτορες μέχρι σκληροπυρηνικές φεμινίστριες.
  Από τις παραπάνω ομάδες, έχουν ακουστεί πολλά και από διαφορετικές σκοπιές, πάντως όχι μελιστάλαχτα. Για το ολλανδικό μπουρδέλο, και για την ύπαρξη του πορνείου μέσα στην κοινωνία, μπορεί ο καθένας να πει ό,τι θέλει. Ο παπάς μπορεί να πει ότι συμβάλλει στην διαφθορά της ανθρώπινης ψυχής. Ο πολιτικός ότι διαλύει την συνοχή και την εργασιακή ηθική της κοινωνίας μας. Η φεμινίστρια ότι εξευτελίζει την γυναικεία σεξουαλικότητα.
  Όλα δεκτά και συζητήσιμα.
  Αλλά η μεγαλύτερη γκάφα όλων αυτών, είναι ο τρόπος που προσεγγίζουν το φαινόμενο της βιτρίνας. Τους φαίνεται απάνθρωπος και υποτιμητικός ο θεσμός της βιτρίνας στα πορνεία, γιατί υποβιβάζει την γυναίκα στο ρόλο του εμπορεύματος (λες και στις υπόλοιπες χώρες οι πόρνες δεν είναι σεξουαλικά εμπορεύματα). Το ότι βλέπουν ως περαστικοί μία "κόκκινη" βιτρίνα, όπως ακριβώς βλέπουν ρούχα και παπούτσια στα μαγαζιά, φαντάζει στους ταξιδιώτες που έρχονται από άλλη χώρα υπερβολικά ωμό.
  Η αντίληψη αυτή δεν είναι ακόλουθη, όμως, με τα ολλανδικά ήθη.
  Για να κατανοήσουμε το ολλανδικό μπουρδέλο, πρέπει να κατανοήσουμε πρώτα το ολλανδικό σπίτι.
  Και δεν είναι τυχαίο ότι τα μέρη αυτά ονομάζονται  ο ί κ ο ι  ανοχής ή "σπίτια" στην  δική μας καθομιλουμένη.

 Αυτές είναι δύο φωτογραφίες που τράβηξα από ταξίδια στην Ολλανδία. Ίσως δεν φαίνεται με τον καθαρότερο τρόπο (άλλωστε δεν βγήκαν γι'αυτό το σκοπό), αλλά τα ισόγεια σπίτια έχουν τόσο μεγάλα παράθυρα που είναι ουσιαστικά βιτρίνες (χαρακτηριστικότερο το σπίτι κάτω αριστερά στη δεύτερη φωτογραφία). Έτσι μπορείς κάνοντας την βόλτα σου στο δρόμο κυριολεκτικά να δεις στο ίδιο ύψος με σένα τον ένοικο να απολαμβάνει τον καφέ του στο καθιστικό του. Κάνοντας έναν τέτοιο περίπατο, μου δημιουργήθηκε η απορία "μα καλά, δεν ανησυχούν καθόλου που η ιδιωτική τους ζωή γίνεται δημόσια με τέτοιο φανερό τρόπο;"
 "Εάν θέλουν να κάνουν κάτι που δεν επιθυμούν να δεις, απλούστατα θα κλείσουν την κουρτίνα", μου είπαν άνθρωποι που διαμένουν εκεί.
  Κι αυτός είναι, αλήθεια, και ο τρόπος με τον οποίο δουλεύουν και οι γυναίκες στα "σπίτια": εάν περπατάς στην περιοχή και δεν έχουν πελάτη, θα τις δεις να κάνουν νάζια, να προσκαλούν τους περαστικούς ή να παίρνουν όσο προκλητικότερη πόζα μπορούν πίσω από το τζάμι. Εάν δεις την κουρτίνα κλειστή, σημαίνει πως η κοπέλα είναι "απασχολημένη", οπότε δε μπορεί να δεχτεί κάποιον εκείνη τη στιγμή.
  Αυτούς τους κώδικες τους γνωρίζουν οι Ολλανδοί από την γενικότερη κοινωνική τους ζωή και δεν τους παρεξηγούν. Τους υιοθετούν ή τους απορρίπτουν στην καθημερινότητά τους.
  Με τα ίδια σταθμά, ίσως φαινόταν αστείο ή παράξενο σε πολίτες άλλων χωρών, το ότι στους ελληνικούς οίκους ανοχής υπάρχει σαλονάκι υποδοχής (κατά τα ανατολίτικα ήθη του "μουσαφίρη" ή πάλι κατά τα πρότυπα της "φιλοξενίας" των αρχαίων ημών), αλλά και ο ρόλος της τσατσάς που "διαφημίζει" τις αρετές της εκδιδομένης.
   Αλλάζοντας τόπους, αλλάζουν και τα ιδιαίτερα εκείνα σημεία που συγκροτούν κώδικες κοινωνικής συνεννόησης. Και το ολλανδικό μπουρδέλο είναι μία τέτοια περίπτωση.

Ποδόσφαιρο στην εποχή του θεάματος: η σκοτεινή πλευρά 2

Ο Άλβιν ξύπνησε ενοχλημένος από αυτή την χαρακτηριστική υγρασία που απλώνεται το πρωί στην ανατολική Μεσόγειο, αφού το στρώμα του ήταν κατάχαμα κι εκείνο το παράθυρο έμπαζε τόσο που καλύτερα να μην είχε τζάμι. "Κάθε που μπαίνει ο Νοέμβρης γαμώτο" μουγκρίζει. Πρέπει να επισκεφτεί ένα κοντινό σπίτι Αφρικανών οι οποίοι έχουν νερό στο σπίτι τους, για να πλυθεί και να βγει στη γύρα. 

Από μαγαζί σε μαγαζί μετά, φιλανθρωπικά σωματεία και φίλους που έχουν απομείνει. Δεν ξέρω πως καταφέρνει και το κάνει αυτό χωρίς να ξεφτιλίζεται, διατηρώντας την αξιοπρέπειά του. Να του δίνουν δηλαδή πράγματα χωρίς να γίνεται ζητιάνος. Λεν ότι ένας άνθρωπος που φτάνει ψηλά μετράει όλα τα σκαλοπάτια όταν πέφτει. Όμως η άλλη όψη του νομίσματος είναι ότι μόνο εκείνος ξέρει πως είναι η κορυφή.
Γιατί κακά τα ψέμματα, όταν έχεις παίξει μπάλα μπροστά σε 30.000 κόσμο χωρίς να τα χάσεις, είναι πολύ δύσκολο να τα χάσεις μπροστά στον περιπτερά της παλιάς Λευκωσίας. Τους έκανε και κάτι μικροδουλειές και του δίναν μικροπράγματα. Ήξερε ότι στο παζάρι ακόμη κι όταν δε δίνεις λεφτά, κάτι πρέπει να δώσεις. Για μόνιμη δουλειά ούτε λόγος: μαύρος και με κουτσοελληνικά;  Πάντως η ευκολία που μπορούσε να κάνει καλαμπούρι με τον οποιονδήποτε τον έσωσε από πολλά πράγματα. Έτσι ομιλητικό τον γνώρισα και γω: σαν έμαθε ότι είμαι από Ελλάδα, μου λεγε για την Ξάνθη που'χε παίξει ποδόσφαιρο, για τη χώρα του και την Εθνική Ομάδα της οποίας ήταν μέλος.
Ύστερα έβγαλε ένα απόκομμα εφημερίδας από την τσέπη του με την είδηση της μεταγραφής του στην Κύπρο "αποκτήθηκε ταλαντούχος διεθνής 18χρονος Αφρικανός"
"Καλά δε μου είπες ότι ήσουν στην Ξάνθη πριν; Σε τι ηλικία πήγες εάν στα 18 είχες ήδη πάρει μεταγραφή;"
"HAHAHA! They do not know my friend, the do not know"
Η κατάσταση που επικρατεί στα ληξιαρχεία της Αφρικής επιτρέπει στους ποδοσφαιριστές που έρχονται για να αγωνιστούν στις ευρωπαϊκές ομάδες να ισχυριστούν σχεδόν ό,τι θέλουν σχετικά με την ηλικία τους. Ένας 18χρονος ποδοσφαιριστής θα είχε μεγαλύτερη αξία μεταπώλησης από ότι ένας 28χρονος.
"Από τη στιγμή που τους φερόμαστε σαν εμπορεύματα καλά μας κάνουν" σκέφτηκα και τον ρώτησα πως τη βγάζει τώρα. Στα χρόνια που πέρασαν, έβγαλε αρκετά χρήματα αλλά όχι τόσα ώστε να εξασφαλίσει την ζωή του μετά το ποδόσφαιρο. Και αλήθεια, αυτοί που καταφέρνουν να κλείσουν  τέτοια συμβόλαια στη διάρκεια της καριέρας τους έτσι ώστε να μην ξαναδουλέψουν ποτέ, είναι ένα πολύ μικρό ποσοστό στην μεγάλη δεξαμενή των επαγγελματιών ποδοσφαιριστών σε όλο τον κόσμο.
Μου είπε επίσης για τότε που του επιτέθηκαν με ψαλίδι στη Λεμεσό, και παραλίγο να χάσει τη ζωή του. Ζωή ταινία ο δικός σου.
Ο τραυματισμός του Άλβιν στο γόνατο τον καθήλωσε για μήνες, και το μόνο που τον άφησαν οι γιατροί να κάνει ήταν να παίζει ερασιτεχνικά.
Έτσι κάθε Κυριακή φορτωνόταν σε ένα παλιό NISSAN μαζί με 4 φίλους του, και αγωνίζονταν σε ένα χωριό. 50 ευρώ η συμμετοχή, 40 ευρώ το γκολ. Τις περισσότερες φορές βέβαια, είχαν χρωστούμενα αφού είτε δεν τους πλήρωναν τα πριμ, είτε τους υπόσχονταν πληρωμή στο επόμενο παιχνίδι.
"Μέχρι ν'αποθεραπευτώ, μετά θα παίξω σε μεγάλη ομάδα θα ξαναγυρίσω"
Στα 32 του είπε; έχει σημασία;

"Νοικοκυραίοι" και "Μπαχαλάκηδες": όταν οι εξουσιαστικές δομές τρέφονται με στερεότυπα

Ο Δεκέμβρης, φαντάζομαι, δε θα είναι ποτέ ξανά ίδιος. Μέσα στο γενικότερο κλίμα της ευφορίας των γιορτών, των ανοιχτών αγορών και των τραπεζωμάτων, θα υπάρχει πάντα ένα αγκάθι. 

Σκέφτομαι το εάν αυτή η επέτειος υπάρχει λόγος να συστηματοποιηθεί, να καθιερωθεί. Δεν έχω ακόμη ξεκάθαρη άποψη: από τη μια πλευρά τα αίτια που οδήγησαν στον φόνο του Α. Γρηγορόπουλου παραμένουν εδώ (ελλιπής εκπαίδευση και βίαιη δράση αστυνομικού σώματος, στοχοποίηση περιοχών όπως τα Εξάρχεια κ.α.), αλλά από την άλλη δεν ξέρω εάν υπάρχει ο λόγος να ζούμε επετειακά αυτό που έγινε το Δεκέμβρη του 2008, τίποτε δε θα είναι το ίδιο και φοβάμαι μήπως βαλσαμωθεί αντί να φουντώσει η σπίθα που άναψε πέρσι.

Το τι από τα δύο θα γίνει θα φανεί στις επόμενες μέρες. Θα ήθελα όμως με αυτό το κείμενο να σταθώ σε μία ακόμη διχοτόμηση -πράξη στην οποία είμαστε εθισμένοι σε πολλά επίπεδα- που "φορέθηκε" πολύ εκείνες τις μέρες: "νοικοκυραίοι" και "μπαχαλάκηδες". Δεν έχει πολλή σημασία το ποιος εισήγαγε το δίπολο αυτό, αλλά είναι αξιοθαύμαστη η προθυμία του συστήματος ενημέρωσης και πολιτευτών να ενσωματώσουν τους όρους, να τους χρησιμοποιήσουν έτσι ώστε να χωριστεί η κοινή γνώμη σε δύο στρατόπεδα.
Τι φόρτιση είχαν αυτές οι δύο λέξεις; Ποιός είναι ο μπαχαλάκιας και ποιός ο νοικοκυραίος;
Πόση ακρίβεια υπάρχει στην περιγραφή αυτή; Είμαστε όλοι χωρισμένοι στα όρια αυτών των δύο κόσμων;  
Νομίζω πως στο διαχωρισμό αυτό οδηγηθήκαμε γιατί η βαρύτητα δόθηκε στο θέμα της καταστροφής: καίγονται οι περιουσίες του κοσμάκη, γίνεται πλιάτσικο, φλέγονται καταστήματα κλπ.
Για μία μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης, ο Δεκέμβρης ήταν κυρίως υπόθεση βίας.
Ελάχιστοι επικεντρώθηκαν στις δημιουργικές πτυχές των ημερών, τις λαϊκές αμεσοδημοκρατικές συνελεύσεις, τις δημιουργικές καταλήψεις που στάθηκαν κέντρο διαμόρφωσης πολιτικής και αγώνα.
Ή θα είσαι μπαχαλάκιας ή θα είσαι νοικοκυραίος. 
Λες και ένας άνθρωπος που έχει νοικοκυριό δεν υπάρχει περίπτωση να αγωνίζεται για ένα καλύτερο κόσμο και να βρίσκεται στο δρόμο, πρέπει οπωσδήποτε να είναι συμβιβασμένος και να ζητάει όλο και περισσότερη καταστολή...
Ή λες και ο "μπαχαλάκιας" δεν προέρχεται από κάποια οικογένεια, δεν ζει σε νοικοκυριό αλλά σε καμία τρώγλη.
Ο πυρήνας αυτού του διπόλου είναι τόσο κενός όσο και τα image ιδανικά που έχουν προπαγανδιστεί στις επίπεδες οθόνες αυτού του τηλεοπτικού έθνους. Και φαίνεται αγωνιώδης η προσπάθεια  να κάνουν και την αντίληψη της κοινωνίας το ίδιο επίπεδη.
Δεν ισχυρίζομαι ότι ο διαχωρισμός αυτός έχει καθορισμένο πολιτικό στίγμα: είδα να τον υιοθετούν από ακροδεξιοί μέχρι ριζοσπάστες της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς.
"Ή με τις γραβάτες ή με τις κουκούλες" έγραφε σε τοίχους και χαρτιά ένας παλιός μου φίλος που ήταν ερωτευμένος με τις ιδέες της αναρχίας, κι αναρωτιέμαι αν ένιωθε αμήχανα πέρσι που ο Χατζηνικολάου ή ο Τράγκας χρησιμοποιούσαν το σκεπτικό του. Ίσως πάλι να έλεγε: "έχουν δίκιο, αυτοί είναι οι γραβάτες και εγώ η κουκούλα".
Η κουκούλα όμως έχει έναν πολύ πρόσκαιρο σκοπό: έχει μία διάρκεια ζωής συγκεκριμένη, και μόλις το εξεγερσιακό ποτάμι χυθεί στη θάλασσα της μετα-εξεγερσιακής πραγματικότητας, εκεί πρέπει να φανεί το πραγματικό πρόσωπο. Μετά την υδραυλική εκτόνωση της οργής, μετά το χαστούκι σ'ένα κράτος που πλήγωσε τη νέα γενιά του στο πρόσωπο του Αλέξη, είμαστε έτοιμοι να υιοθετήσουμε έναν άλλο τρόπο ζωής; Έναν άλλο τρόπο σκέψης και πολιτικής δράσης; Είμαστε έτοιμοι για την επανάσταση της καθημερινής ζωής;

Δεν ήξερα αν θα έπρεπε να το γράψω αυτό εδώ ή όχι. Τελικά αποφάσισα να το κάνω, γιατί το γράψιμο για μένα είναι και μία μορφή ενδοσκόπησης ή εξομολόγησης. Και επειδή δεν είμαι ενεργός χριστιανός και δεν εξομολογούμαι, σε ψυχολόγο δεν πάω και για τρελογιατρό είναι νωρίς ακόμα, φορτώνω καμία φορά τις δημοσιεύσεις.

Είναι για ένα φίλο μου από το γυμνάσιο και το λύκειο, που είχα να τον δω χρόνια. Και βρήκα κάτι κοινούς γνωστούς μας προχτές και μου ρίξανε καμιά εκατοστή κιλά δυναμίτιδα όταν είπα το όνομά του. Είναι άρρωστος λέει κι έπαθε καρκίνο. Ένα παλληκάρι 25 χρονών, ο πιο ζωηρός της τάξης, ο πιο πλακατζής, ο πιο ζωντανός άνθρωπος του κόσμου. Ένα παιδί που όταν εμείς μαζευόμασταν να καπνίσουμε τα τσιγάρα στη ζούλα πίσω από το σχολείο, αυτός γυρνούσε μέσα στην αυλή και έκανε πλάκες. Ένα άτομο που δεν έβαζε τσιγάρο στο στόμα του, και έπινε ελάχιστα. Ένας παλλήκαρος με το χαμόγελο στο στόμα.

Δεν το λέω ότι θα πεθάνει δε τον φοβάμαι ρε. Αλλά λέω να που μας λένε ότι μην κάνετε το ένα και μην κάνετε το άλλο, και σε βρίσκει το κεραμίδι στο κεφάλι εκεί που δεν το περιμένεις.

Κάπου είχα ακούσει ότι το 25% των Θεσσαλονικιών καταλήγει από κάποια μορφή καρκίνου. Και λέω δεν είναι τραγικό αυτό το ποσοστό;

Ήταν τόσο μεγάλο ο πληθυσμός αυτός παλιότερα; δεν το νομίζω.

Είναι τυχαίο που οι πόλεις μας είναι ΤΟΞΙΚΕΣ, που ο αέρας μας δεν αναπνέεται και το νερό μας δεν πίνεται; Είναι τυχαίο που σκοτώνουμε με την δραστηριότητά μας κάθε μέρα το είδος μας και το σπίτι μας τη γη;

Και την πληρώνουν κάτι παιδιά σαν αυτό το διαμάντι που έχουν όλη τη ζωή μπροστά τους...

Και την πληρώνουμε εμείς, οι μανάδες και τα αδέρφια μας.

Έχουμε φτιάξει για να καλύπτουμε την ανεπάρκειά μας τόσους πολέμους.

Πόλεμο στους μετανάστες, πόλεμο στην τρομοκρατία, σ'αυτά που μας καταστρέφουν μπροστά στα μάτια μας πότε θα κάνουμε πόλεμο πέστε μου;

Πεθαίνουμε ομαδικώς δεν είναι φάρσα.

Η εποχή του λίθου μέσα στην εποχή της πληροφορίας, e-apati

Παίρνω αφορμή από το επιτυχημένο post του συναρρώστου doctor που καταπιάστηκε με τις ηλεκτρονικές φάρσες για εξαφανισμένα παιδιά, έτσι ώστε να γράψω δύο κουβέντες για έναν από τους σύγχρονους βραχνάδες της εποχής της πληροφορίας, το γνωστό σε όλους μας spamming.

Κάποτε δούλευα σε μία εταιρία με υπηρεσίες διαδικτύου, και μία από τις βασικές ασχολίες των διαφημιστών της ήταν να φτιάξουν ένα μήνυμα το οποίο θα έχει τέτοιες αρετές έτσι ώστε να είναι ικανός ο χρήστης που το διαβάζει να το προωθήσει με οποιονδήποτε τρόπο στους φίλους του.

"Γιατί να κάνουμε κάτι τέτοιο;" είχα ρωτήσει τότε με αφέλεια.

"Γιατί μία προώθηση μπορεί να απευθύνεται σε άλλα 20 άτομα. Εάν έστω και το 1/4 αυτών των ανθρώπων προωθήσει με τη σειρά του το μήνυμα, καταλαβαίνεις ότι πολλαπλασιάζονται οι παραλήπτες, και πάει λέγοντας. Αυτά μας παρέχουν μία αξιοσέβαστη λίστα με e-mail, τα οποία εμείς μπορούμε να εκμεταλλευτούμε αργότερα για να τους στείλουμε διαφημίσεις των υπηρεσιών μας".

Όπως καταλαβαίνετε, καθημερινά κάποιος μπορεί να διαβάσει μέχρι και 20 μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ας μη μιλήσουμε για ανθρώπους που βρίσκουν 50 και 100 εισερχόμενα.

Για να φτάσει λοιπόν κάποιος στο σημείο να προωθήσει κάποιο από αυτά τα μηνύματα, πρέπει να του κάνει ιδιαίτερη εντύπωση, να ευαισθητοποιηθεί σχετικά με το περιεχόμενο. Κανείς δε θα προωθούσε στους φίλους του ένα e-mail που περιγράφει την αναπαραγωγή των βατράχων του Περού.

Τι γίνεται όμως όταν σου ζητούν να προωθήσεις ένα mail για να σώσεις ένα ανήλικο κοριτσάκι που πάσχει από καρκίνο; Τη στιγμή που για κάθε μήνυμα η οικογένειά του θα λάβει π.χ. 5 δολλάρια;

Τι γίνεται όταν σου υπόσχονται ότι στέλνοντάς το παρακάτω, θα κερδίσεις τόσα χρήματα όσα δεν ονειρεύτηκες ποτέ; (βλ. την γνωστότερη, ίσως, απάτη περί συγχώνευσης Microsoft-ΑΟL)

Τα μηνύματα απάτης κινητοποιούν τις φιλοδοξίες ή τους βαθύτερους φόβους μας, με αποτέλεσμα να πατάμε το "forward" λίγο πιο εύκολα...

Δεν είναι τραγικό στην εποχή που χαρακτηρίζεται από μεγάλη τεχνολογική πρόοδο, να μην έχουμε αποκτήσει ακόμη την κριτική αντίληψη για να τη χρησιμοποιούμε για το δικό μας καλό;

Κοινωνική και Πολιτική μελαγχολία 2009

Και προκήρυξαν, λέει, εκλογές στην Ελλάδα. Και ήταν τακτικό, λέει, το παιχνίδι. Δηλαδή υπήρχε μία δέσμη σκληρών μέτρων τα οποία πρέπει να παρθούν ούτως ή άλλως εάν είναι να συνεχίσουμε στην νεοφιλελεύθερη στράτα.

Και γιατί σου λέει ο Κωνσταντίνος ο Β', να το πάρω εγώ το κρίμα και να πέσω καμία 10 μονάδες πίσω; Γιατί να μην πάει ο Γεώργιος ο Β' ο τρίτος της δυναστείας των Παπανδρεϊδών, και σε δύο χρόνια να είμαι πίσω καβάλα στο άλογο;

Έτσι τα άκουσα στο δρόμο, έτσι τα γράφω.

Και όπως τα γράφω με πιάνει μία μελαγχολία πιο βαρειά για εμάς τις χιλιάδες μικρές μονάδες, που σε τελική ανάλυση μας παίζουν σα μαριονέτες οι ευγενείς της κληρονομικής δημοκρατίας και τα αφεντικά τους, για μας που αγωνιούμε εάν θα μας πάρουν στη σχολή χωρίς να έχουμε εξασφαλισμένη θέση στη Μασαχουσέτη, για μας που μπορεί να βγάζουμε κανένα τάληρο την ώρα στη δουλειά και την ίδια στιγμή να κοστίζει τόσο μόνο ένα ποτήρι καφές, για μας που αισθανόμαστε τόσο μικροί και παραδομένοι στην πραγματικότητα στην οποία μας έχουν εγκλωβίσει, τόσο ανίσχυροι, που το ένα στα εκατομμύρια της ψήφου μας κάθε λίγα χρόνια να φαντάζει γροθιά στο μαχαιρι. Ξέρω τι θα μου πεις, ότι αν όλες αυτές οι γροθιές ενωθούν θα τον χτυπήσουμε κάποτε τον γίγαντα, όμως οι γροθιές είναι πάντα μετρημένες, πάντα εγκλωβισμένες στα θέλω μερικών ριζοσπαστών,και οι μάζες αντίστοιχα είναι πάντα θύματα της μαζικής κουλτούρας, της μαζικής ενημέρωσης και της μαζικής ψήφου στην διπλή παραλλαγή ενός ενιαίου δόγματος και μιας συγκεκριμένης πορείας. Η κοινωνική αυτή μηχανική έχει μετατρέψει τα πάντα σε παιχνίδι Βίσση-Βανδή, Παναθηναϊκού-Ολυμπιακού. Για ένα μεγάλο μέρος του κόσμου, δεν υπάρχει κάτι πέρα από θλιβερά ψευτοδιλήμματα. Αυτή είναι και η μεγαλύτερη επιτυχία του συστήματος, να κάνει τον περισσότερο κόσμο να πιστέψει πως η τωρινή πραγματικότητα είναι η μόνη εφικτή κατάσταση.

Και τι να απολαύσεις μέσα σε όλο αυτό; Τι να κρατήσεις;

Τις στιγμές. Αυτές σίγουρα.

Και όσες στιγμές έγιναν απαρχή δημιουργίας, ακόμη περισσοτερο.

Έλα ρε Νικόλα.

To Παρίσι και πάλι στις φλόγες

Nέα εξέγερση ξέσπασε στο Παρίσι μετά τον θάνατο 18χρονου υπαλλήλου delivery, ο οποίος σκοτώθηκε στην προσπάθειά του να γλιτώσει από την καταδίωξη της αστυνομίας.

Τα επεισόδια ξέσπασαν στην ανατολική συνοικία του Παρισιού Bangolet.

Οι εξεγερμένοι έκαψαν αυτοκίνητα και χρησιμοποίησαν φλεγόμενους κάδους ως οδοφράγματα.

Όπως και στην περίπτωση του Δεκέμβρη 2008, έτσι και στο περιστατικό αυτό οι εκδοχές διίστανται όσον αφορά τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έχασε την ζωή του ο άτυχος νεαρός.

Αστυνομικές και κυβερνητικές πηγές εμμένουν στην εκδοχή του ατυχήματος, τονίζοντας ότι δεν υπήρχε η παραμικρή σύγκρουση μεταξύ του 18χρονου και των αστυνομικών οχημάτων, ενώ οι εξεγερμένοι νέοι, οι οποίοι έχουν πολλές φορές βιώσει το σκληρότερο πρόσωπο της καταστολής, μιλούν για εν ψυχρώ δολοφονία.

Όπως και να έχει, για να γίνει ένας θάνατος αιτία εξέγερσης πρέπει να συντρέχουν διάφοροι λόγοι κοινωνικοί έτσι ώστε να ταυτιστεί μία μεγάλη μάζα ανθρώπων με τον χαμό του ενός.

Όταν αισθάνονται τον αποκλεισμό και την αδικία, και ταυτόχρονα έχουν πίστη στις δυνάμεις τους και δεν έχουν να χάσουν τίποτε παρά τις αλυσίδες τους, δημιουργείται μία χημική αντίδραση που κανένα εργαστήριο κρατικής προπαγάνδας δε μπορεί να εξηγήσει.

Οι ιστορίες αυτές στην ευρωπαϊκή εμπειρία δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά. Από την Γένοβα του 2001, από τις μεγάλες εξεγέρσεις της Γαλλίας του 2005, μέχρι τον Δεκέμβριο 2008, άλλος ένας κρίκος προστίθεται στην αλυσίδα της θανάτωσης νέων ανθρώπων από δυνάμεις σύγχρονων πραιτωριανών.

Στην εποχή της αποθέωσης του ατομικισμού, είναι τραγικά ειρωνικό ότι τέτοιες βραδιές είναι οι μοναδικές κατά τις οποίες ο κόσμος αισθάνεται ότι η πόλη του ανήκει. Και μέσα στα αγριεμένα μάτια των εξεγερμένων, όχι σε όλων αλλά σε αρκετών, αχνοφαίνεται η δίψα της δημιουργίας όταν το μόνο που μοιάζει εφικτό είναι η καταστροφή.

πηγές: http://english.aljazeera.net/news/europe/2009/08/200981134054964982.html

http://www.france24.com/en/20090810-bagnolet-paris-suburb-riot-fire-police-youths-motorbike-crash-death

Eπιστροφή στον εργασιακό μεσαίωνα

Επαναξιολόγηση των επαγγελμάτων που λαμβάνουν επιδόματα για βαρέα ανθυγιεινά στην Ελλάδα:

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=41&nid=1036160

Πάγωμα μισθών και προσλήψεων συστήνει το Διεθνές Νομισματικό ταμείο

Την ίδια στιγμή στη Γαλλία, ο Σαρκοζί και η κυβέρνησή του καταργούν την αργία της Κυριακής

Στην Τουρκία, εργαζόμενοι απολαμβάνουν την τρομοκρατία του

μεροκάματου χωρίς κανένα μέτρο ασφάλειας και προστασίας (φωτο). Ο εργασιακός μεσαίωνας δε γνωρίζει (πλέον) σύνορα.